1 lutego 2007 rokuzostała zharmonizowana norma wyrobu PN-EN 14351-1, jakim są okna idrzwi. Co nas czeka? Co się zmieni? Jaki będzie tryb postępowania wocenie zgodności i kiedy można będzie znakować wyroby znakiem "CE".
Celemponiższego tekstu jest - w jak najprostszy sposób - wyjaśnienieobecnej i przyszłej sytuacji związanej z nową normą na wyrób (okna idrzwi). Nie będziemy się tu zagłębiać w niuanse normy, leczprzedstawimy wiedzę w podstawowym zakresie, jaką posiadać powinienkażdy zainteresowany. Wiedza ta dotyczy w szczególności obszaruzwiązanego z oceną zgodności.
Norma PN-EN 14351-1PN-EN14351-1 "Okna i drzwi - Norma wyrobu, właściwości eksploatacyjne -Część 1: Okna i drzwi zewnętrzne bez właściwości dotyczących odpornościogniowej i/lub dymoszczelności" dotyczy właściwości eksploatacyjnychokien i drzwi balkonowych, drzwi zewnętrznych, okien dachowych orazzestawów okienno-drzwiowych. Prace nad tą normą trwały przeszło 12 lat.Od maja b.r. norma posiada status dokumentu krajowego, została bowiemwdrożona przez Polski Komitet Normalizacyjny w dniu 15.05.2006 r. jakonorma uznaniowa w języku oryginału (angielski). Obecnie zostałaprzetłumaczona na język polski i znajduje się na końcowym etapieankietyzacji. Norma PN-EN 14351-1 zastępuje polską normę PN-88/B-10085"Stolarka budowlana - Okna i drzwi - wymagania i badania", którazostała zgłoszona do wycofania. To oznacza, że norma PN-EN 14351-1stanowiła podstawę do oceny zgodności bez możliwości znakowania znakiem"CE". Do czasu zharmonizowania normy przez wszystkie kraje członkowskieUnii, norma PN-EN 14351-1 mogła stanowić podstawę do oceny zgodności iznakowania znakiem "B". Od chwili zharmonizowania normy obowiązuje okres przejściowy - 24 miesięcy czyli do 9 lutego 2009.
Wprzygotowaniu są jeszcze dwie części normy PN-EN 14351-1 dotyczące:drzwi wewnętrznych bez właściwości odporności ogniowej i/lubdymoszczelności (część 2), okien i drzwi z właściwościami odpornościogniowej i/lub dymoszczelności (część 3).
NormaPN-EN 14351-1 podaje właściwości eksploatacyjne dla okien i drzwizewnętrznych (ok. 22 cechy) oraz ich klasyfikację, a także metody ichsprawdzenia wg odpowiednich norm badawczych. Norma mówi również, jakieinformacje powinien dostarczyć producent w zakresie dostawy materiałów,przechowywania, transportu, konserwacji i montażu wyrobu, a także osposobie oznakowania wyrobu przez producenta. Jeśli producent stolarkibudowlanej nie jest odpowiedzialny za montaż wyrobu, powiniendostarczyć ekipie montażowej instrukcję montażu wyrobu, jak równieżinformację o konserwacji i bezpiecznym użytkowaniu wyrobu.
Ocena zgodnościOcenazgodności wyrobu z wymaganiami normy PN-EN 14351-1 polega naprzeprowadzeniu "wstępnych badań typu" oraz na prowadzeniu i utrzymywaniu przezproducenta Zakładowej Kontroli Produkcji. Wramach ZKP producent oczywiście powinien prowadzić odpowiednie badaniaokreślone w Normie (tablica ZA.3b). Są tam zawarte informacje, z którymi producent sam powinien sięzapoznać. Norma poświęca wiele uwagiZKP.
"Wstępne badania typu" przeprowadzane są w następującychprzypadkach: - przy rozpoczęciu produkcji nowego wyrobu, bądź przy zmianie procesu technologicznego,- przy zamianie właściwości technicznych okien i drzwi (np. zmianajednego z komponentów, która spowoduje zmianę cech wyrobu).
Co oznacza w praktyce zharmownizowanie normy PN-EN 14351-1 dla producenta okien i drzwi?
Obecnie(okres przejściowy) producent może dokonywać oceny zgodności z Aprobatą Techniczną dladanego systemu okien lub drzwi (jeżeli jest jednym z wnioskodawców - wprzypadku aprobaty zbiorowej) lub dokonać oceny zgodności produkowanegowyrobu na zgodność z normą PN-EN 14351-1.
W ramach oceny zgodności z aprobatami technicznymi ITB przeprowadza się:- "badania wstępne pełne" i wystawia na ich podstawie deklaracjęzgodności lub ubiega się o Certyfikat Zgodności, które stanowiąpodstawą dla oznakowania znakiem "B",- przeprowadza "badania okresowe" co 1,5 roku (okna i drzwi balkonowe)co 3 lata (drzwi zewnętrzne) w celu potwierdzenia jakości ideklarowanej zgodności wyrobu, - ma wdrożoną i utrzymuje Zakładową Kontrolę Produkcji.
Dla wyrobów, dla których wydano Aprobaty Techniczne ITB, do końca ich ważności, obowiązuje znak budowlany "B".
Wprzyszłości, gdy nie będą już ważne Aprobaty Techniczne tzn. skończysię ich okres ważności i oczywiście przy zharmonizowanej Normie ocenazgodności (znak "CE" lub "B" w okresie przejściowym) dla wyrobów jakimi są okna i drzwi możeprzebiegać w następujący sposób: - systemodawca systemuprzeprowadza "badania wstępne typu", wyniki tych badań możenieodpłatnie udostępnić producentowi okien i drzwi (jest to nawet winteresie systemodawcy, bowiem nie naraża producenta na dodatkowekoszty z tytułu badań) lub producent okien i drzwi sam przeprowadza w/wbadania na zgodność z Normą, które to wyniki również może udostępnić innym producentom,- producent okien i drzwi ma wdrożoną i prowadzi Zakładową KontrolęProdukcji oraz w ramach ZKP prowadzi badania (można je porównać doobecnych badań bieżących i okresowych), które są zależne od wielkościprodukcji, producent sam ustala przedział czasowy, oczywiście beznadinterpretacji tego zapisu, czyli np. nie robi tych badań raz na 5 lattylko częściej.
Reasumując,norma PN-EN 14351-1 może się wydawać skomplikowanym dokumentem dlaproducenta okien i drzwi. Jednak naszym zdaniem (choć spotyka się różnei nie zawsze właściwe interpretacje tej normy) producentowi będziełatwiej i taniej uzyskać znak "CE" niż dotychczas znak "B".
Producentjest odpowiedzialny za wyrób finalny, jakim jest okno, czy też drzwioraz musi udowodnić (mieć odpowiednie dokumenty), że używane materiałyi elementy składowe do produkcji okien są zgodne z odpowiednimi normami.



