Choć jesień przynosi niższe temperatury, właśnie teraz jest najlepszy moment, by myśleć o wyzwaniach kolejnego sezonu letniego. Powtarzające się fale upałów zwiększają potrzebę poszukiwania sposobów na ograniczanie kosztów chłodzenia budynków. Jedną z najprostszych metod staje się zatrzymywanie energii słonecznej jeszcze przed szybą.

Od 2030 roku wszystkie nowe obiekty w Unii Europejskiej będą musiały spełniać standard zeroemisyjny, a w przypadku nowych budynków będących własnością instytucji publicznych wymóg ten zacznie obowiązywać już od 2028 roku. W tym kontekście Aluprof rozwija segment osłon przeciwsłonecznych jako element zarządzania bilansem energetycznym powłoki budynku.

W obiektach z dużym udziałem przeszkleń decyzja o zastosowaniu osłon wpływa bezpośrednio na komfort użytkowników, zapotrzebowanie na chłodzenie i pracę instalacji HVAC. Zewnętrzna osłona działa wcześniej niż klimatyzacja: ogranicza dopływ promieniowania słonecznego, zanim wnętrze zacznie się nagrzewać. To fizyczny mechanizm, który projektanci coraz częściej traktują jako część strategii energetycznej budynku, a nie wyłącznie uzupełnienie stolarki.

Jarosław Baran, dyrektor rozwoju produktu w Segmencie Osłon Przeciwsłonecznych Aluprof

W Aluprof od kilku lat przesuwamy ciężar rozmowy o osłonach z estetyki na energię. Przy budynkach z dużymi przeszkleniami ta logika jest prosta: taniej energetycznie jest zatrzymać promieniowanie przed szybą niż schładzać wnętrze po fakcie. Dlatego rozwijamy portfolio zewnętrznych osłon przeciwsłonecznych – od rolet i screenów po żaluzje fasadowe, markizy oraz pergole – jako narzędzia do realnego zarządzania pracą powłoki budynku – Jarosław Baran, dyrektor rozwoju produktu w Segmencie Osłon Przeciwsłonecznych Aluprof.  

EPBD zmienia rolę powłoki budynku

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1275 w sprawie charakterystyki energetycznej budynków wyznacza jasny kierunek: nowe budynki mają mieć bardzo niskie zapotrzebowanie na energię, a pozostałe potrzeby energetyczne powinny być pokrywane przede wszystkim ze źródeł odnawialnych. Dla architektów i inwestorów oznacza to konieczność projektowania powłoki budynku tak, aby odpowiednio reagowała na warunki zewnętrzne przez cały rok.

Latem priorytetem pozostaje ograniczanie zysków solarnych i przegrzewania pomieszczeń. Zewnętrzne osłony przeciwsłoneczne pozwalają sterować tym procesem na poziomie przegrody, zanim nadmiar ciepła obciąży instalacje techniczne. Zimą natomiast znaczenie zyskuje redukcja strat ciepła i utrzymanie stabilnych warunków wewnątrz budynku. Zewnętrzne osłony przeciwsłoneczne, szczególnie rolety, pracują wtedy jako dodatkowa warstwa termiczna przed oknem.

Tarcza energetyczna działa przed szybą

Najważniejszą zaletą zewnętrznych osłon przeciwsłonecznych jest ich położenie przed przeszkleniem. Ograniczają one dopływ promieniowania słonecznego do szyby, zanim energia cieplna przedostanie się do wnętrza budynku. W efekcie mogą zmniejszyć zapotrzebowanie na chłodzenie, ograniczyć szczytowe obciążenie instalacji HVAC i pomóc utrzymać komfortowe warunki wewnątrz pomieszczeń podczas okresów wysokich temperatur.

Według danych European Solar Shading Organisation osłony przeciwsłoneczne mogą w perspektywie 2050 roku ograniczyć zapotrzebowanie na energię do chłodzenia europejskich budynków nawet o 60%. W skali pojedynczego obiektu dane ES-SO oraz symulacje Aluprof wskazują redukcję zapotrzebowania na chłodzenie na poziomie 30–40%, w zależności od typu przeszklenia, orientacji fasady i dobranego rozwiązania osłonowego.

Portfolio Aluprof odpowiada na różne typy budynków

Aluprof oferuje kilka typów osłon, ponieważ innego rozwiązania potrzebuje dom energooszczędny, innego biurowiec z dużą fasadą szklaną, a jeszcze innego hotel lub restauracja projektująca całoroczną przestrzeń zewnętrzną. Dobór rozwiązania zależy od orientacji fasady, wielkości przeszkleń, oczekiwanego poziomu automatyzacji oraz funkcji budynku.

Żaluzje fasadowe SkyFlow pozwalają precyzyjnie sterować ilością światła wpadającego do wnętrza dzięki regulacji kąta ustawienia lameli. Użytkownik może w ten sposób ograniczać bezpośrednie nasłonecznienie, jednocześnie zachowując dostęp do światła dziennego. Screeny SkyRoll pełnią z kolei funkcję zewnętrznej bariery przeciwsłonecznej – ograniczają wpływ bezpośredniego promieniowania słonecznego na wnętrze, poprawiają komfort cieplny latem i wspierają izolacyjność cieplną zimą, co może przekładać się na niższe koszty eksploatacji.

Żaluzje fasadowe SkyFlow. Fot.: Aluprof

SkyTwin łączy roletę zewnętrzną i screen w jednym rozwiązaniu, zapewniając szerszy zakres kontroli nad warunkami we wnętrzu. Ponadto SkyTwin pomaga ograniczać przegrzewanie i nadmierne nasłonecznienie pomieszczeń, zwiększa prywatność, a dzięki możliwości wykorzystania obu osłon może również przyczyniać się do ograniczenia kosztów ogrzewania i chłodzenia. Efekt ten potwierdzają badania Aluprof i Politechniki Krakowskiej, w których przy jednoczesnym opuszczeniu rolety i screena odnotowano ograniczenie strat ciepła przez okno o nawet 35%

SkyTwin łączy roletę zewnętrzną i screen w jednym rozwiązaniu. Fot.: Aluprof

Uzupełnieniem rozwiązań stosowanych w obrębie powłoki budynku są pergole tarasowe. Regulacja dopływu światła, przewiewu i ochrona przed opadami wydłużają sezon użytkowania tarasu – to argument dla hoteli, restauracji i domów z całoroczną przestrzenią zewnętrzną. Dobór pergoli powinien wynikać przede wszystkim z funkcji i sposobu użytkowania przestrzeni, a nie z bilansu energetycznego przegrody.

Automatyka wzmacnia efekt osłony

Systemy automatyki zintegrowane z czujnikami nasłonecznienia, temperatury i wiatru oraz z instalacjami BMS lub Smart Home reagują na warunki zewnętrzne bez ręcznej obsługi użytkownika. Osłona może opaść, zanim pomieszczenie się nagrzeje, lamele mogą zmienić kąt ustawienia wraz z ruchem słońca, a przy silnym wietrze system podniesie osłony do bezpiecznego położenia.

Dla zarządcy budynku oznacza to bardziej przewidywalną pracę obiektu. Automatyka ogranicza szczytowe zapotrzebowanie na chłodzenie w godzinach największego nasłonecznienia i pomaga utrzymywać stabilniejszy bilans światła oraz ciepła. Dla inwestora to również argument w rozmowie o kosztach eksploatacji i dostosowanie budynku do wymagań wynikających z EPBD.

Patrzymy na elewację jak na pierwszą linię obrony przed kosztami energii. Dobrze dobrana i automatycznie sterowana osłona daje inwestorowi konkretne korzyści: zmniejsza zapotrzebowanie na chłodzenie, zwiększa odporność obiektu na wysokie temperatury i ułatwia przygotowanie budynku do wymagań EPBD. To decyzja projektowa, która pracuje przez cały cykl życia obiektu – dodaje Jarosław Baran.

Niskoemisyjne aluminium wzmacnia argument środowiskowy

Wymagania wobec budynków obejmują dziś energię zużywaną w trakcie eksploatacji oraz emisje wbudowane w materiałach. Dlatego w projektach o wysokich wymaganiach środowiskowych coraz większe znaczenie ma udokumentowany ślad węglowy rozwiązań aluminiowych. W Aluprof zawartość aluminium z recyklingu w wyrobach sięga 75%, dzięki czemu ślad węglowy osiąga poziom 2,31 t CO₂e/t. Dla porównania: średnia światowa wynosi 14,4-14,8 kg CO₂e/kg Al, a europejska 6,6 kg CO₂e/kg Al.

Osłony działają w dwóch obszarach. Po pierwsze, ograniczają dopływ energii słonecznej do wnętrza i odciążają instalacje techniczne. Po drugie, przy zastosowaniu aluminium o udokumentowanych parametrach środowiskowych wspierają cele ESG, certyfikację budynków i raportowanie emisji. W najbliższych latach ten sposób projektowania elementów fasady będzie miał coraz większe znaczenie dla budynków przygotowywanych pod standard zeroemisyjny.