Powierzchnia czynna oddymiania to ważny parametr opisujący skuteczność usuwania dymu przez klapę dymową lub okno. Janusz Kornaj z ALFA-SYSTEM tłumaczy do czego ta wielkość służy i jakie są wymagania polskich norm w tym zakresie.
Powierzchnia czynna oddymiania to wynik mnożenia powierzchni geometrycznej urządzenia oraz współczynnika przepływu, często podawany wprost dla danego typu i wymiaru klapy dymowej. Powierzchnia geometryczna to wielkość powierzchni otworu w klapie dymowej, mierzona w płaszczyźnie montażu do elementów budynku.
Współczynnik przepływu to wartość określająca stosunek przepływu rzeczywistego przez klapę dymową (zmierzonego w określonych warunkach) do przepływu teoretycznego. Skuteczność aerodynamiczna powierzchni oddymiania danego urządzenia oddymiającego przeznaczonego do montażu w ścianie powinna zostać określona przez producenta.
Przykładowe wartości współczynników przepływu:
| Rodzaj otworu | Kąt otwarcia | Współczynnik przepływu |
| Powierzchnia całkowita otwarta | 0,65 | |
| Żaluzje | 0,90º | 0,65 |
| Skrzydła rozwierne lub uchylne | ≥60º | 0,50 |
| Skrzydła rozwierne lub uchylne | ≥45º | 0,40 |
| Skrzydła rozwierne lub uchylne | ≥30º | 0,30 |
Podany w tabeli kąt otwarcia może być używany z dopuszczalnym odchyleniem ± 5°. Otwory oddymiające Polska Norma PN-B-02877-4 Instalacje grawitacyjne do odprowadzania dymu i ciepła, określa wymagania dla oddymiania klatek schodowych.
Wymagana powierzchnia czynna klap dymowych na klatce schodowej budynków niskich i średniowysokich powinna wynosić co najmniej 5% powierzchni rzutu poziomego podłogi tej klatki schodowej, a w budynkach wysokich nie mniej niż 7,5%. Powierzchnia jednego otworu pod klapę dymową nie może być mniejsza niż 1 m² w budynkach niskich i średniowysokich i 1,5 m² w budynkach wysokich.
Polska Norma nie precyzuje również konieczności stosowania napowietrzania klatek schodowych. Rozwiązanie to stosuje się na zasadzie wiedzy technicznej, przyjmując powierzchnię napowietrzania równą 130% powierzchni geometrycznej otworów oddymiających. W wytycznych VdS 2221:2001-08 „Urządzenia do oddymiania klatek schodowych. Projektowanie i instalowanie”, wymagania w stosunku do otworów oddymiających i napowietrzających są nieco inne. Otwory oddymiające w dachu powinny być sytuowane możliwie jak najbardziej centralnie, w stosunku do podstawy klatki schodowej.
W przypadku klatek z pochylonymi stropami, otwory należy umieszczać w górnej 1/3 stropu. Otwory w dachu powinny mieć geometrycznie wolną powierzchnię wynoszącą co najmniej 5% podstawy przynależnej klatki schodowej, jednak nie mniej niż 1 m² powierzchni geometrycznej. Otwory w ścianie powinny mieć geometrycznie wolną powierzchnię wynoszącą co najmniej 7,5% podstawy przynależnej klatki schodowej, jednak nie mniej niż 1,50 m².
Dolna krawędź otworów w ścianie powinna być na wysokości co najmniej 0,80 m, a górna na wysokości co najmniej 1,80 m powyżej górnego podestu schodów. Spełnienie tych wymagań powinno zapewnić, że dojście do najwyżej położonego pomieszczenia użytkowego nie zostanie zagrożone przez dym.
