Podczas gdy koncepcja „Net Zero Carbon in Operation” stała się już standardem w wielu nowych projektach budowlanych, londyński kompleks wieżowców „2 Finsbury Avenue” (2FA) należy do całkowicie odrębnej kategorii. Zleceniodawcy, British Land, GIC i Modon, oraz duńska pracownia architektoniczna 3XN GXN wspólnie dążą do realizacji celu, jaki wyznaczyło sobie tylko niewiele dużych projektów na całym świecie: zredukowanie do zera nie tylko emisji operacyjnych, ale także emisji wbudowanych związanych z budową i produkcją.
Szyby dostarczone przez firmę AGC Interpane przyczyniają się do osiągnięcia tego celu na wielu płaszczyznach: zastosowane szkło bazowe posiada certyfikat Cradle to Cradle Bronze. Dzięki powłokom dostosowanym do potrzeb projektu zmniejsza się zapotrzebowanie na ogrzewanie i chłodzenie, a tym samym również ślad węglowy związany z eksploatacją; ponadto poprzez zastosowanie elastycznej ramki dystansowej Super Spacer® T-Spacer™ SG firmy Edgetech Europe/Quanex wprowadzono system zaprojektowany z myślą o trwałości i zapewnieniu szczelności gazowej wielkoformatowych elementów oszklenia typu Structural-Sealant-Glazing przez dziesięciolecia.
Gospodarka o obiegu zamkniętym jako podstawa osiągnięcia zerowej emisji CO2 netto
„Urban Upcycling” – tak nazywa GXN Innovation, innowacyjna jednostka firmy 3XN założona w 2007 roku, jeden z głównych filarów realizacji celu „Net Zero Carbon in Construction” (zerowa emisja netto dwutlenku węgla w budownictwie). Przed rozbiórką dwóch istniejących budynków z lat osiemdziesiątych przeprowadzono kompleksowy audyt, podczas którego zidentyfikowano i skatalogowano materiały nadające się do ponownego wykorzystania lub upcyklingu. W efekcie 98 stalowych elementów nośnych przeznaczono do ponownego wykorzystania. Odzyskano również około 2 500 m³ betonu, który po skruszeniu wykorzystano w fundamentach nowego budynku. Zmagazynowano także blisko 9 500 m² płytek podłogowych do przyszłego wykorzystania, około 100 ton stali włączono do nowej konstrukcji nośnej, a elementy starej aluminiowej elewacji zyskały drugie życie jako okładzina nowej rampy rowerowej.
W połączeniu z innymi działaniami, takimi jak zastosowanie stali produkowanej w elektrycznych piecach łukowych, przyczyniło się to do obniżenia emisji wbudowanych budynku z pierwotnie planowanych 755 do około 647 kilogramów ekwiwalentu CO2 na metr kwadratowy. Jednocześnie budynek został zaprojektowany w taki sposób, aby wiele jego elementów, w tym również elewacja, mogło zostać zdemontowanych i ponownie wykorzystanych po zakończeniu okresu użytkowania. Oprócz osiągnięcia zerowego bilansu emisji projekt zakłada uzyskanie certyfikatów BREEAM Outstanding, WELL Platinum oraz oceny NABERS na poziomie pięciu gwiazdek.
Elastyczne przestrzenie pracy na kampusie Broadgate
2FA jest zlokalizowane w północno-zachodnim narożniku kampusu Broadgate w londyńskim City, tuż obok ruchliwej stacji Liverpool Street. Kompleks składający się z dwóch wież liczących 23 i 38 kondygnacji oraz łączącego je 12-kondygnacyjnego podium stanowi ostatni kamień milowy w procesie przekształcania Broadgate w dzielnicę miejską o zróżnicowanym przeznaczeniu. Na powierzchni około 100 000 metrów kwadratowych obiekt oferuje elastyczne powierzchnie biurowe dostosowane do najróżniejszych rodzajów pracy i wielkości przedsiębiorstw.
Koncepcja ta świadomie wykracza poza ramy klasycznej przestrzeni biurowej. Wspólne przestrzenie do pracy i organizacji wydarzeń, studio podcastowe oraz ogród zimowy o powierzchni około 650 metrów kwadratowych z kawiarnią tworzą dodatkowe miejsca sprzyjające rozmowom, nawiązywaniu kontaktów i nieformalnej pracy. Na parterze planowane jest utworzenie tzw. „Learning Hub” – publicznego miejsca spotkań i kształcenia dla społeczności lokalnej.
Wysoce złożona konstrukcja elewacji
W porównaniu z innymi charakterystycznymi wieżowcami w Londynie, które kojarzą się z kształtem ogórka lub odłamków szkła, dwie wieże 2FA o wysokości 156 i 101 metrów wzbogacają panoramę miasta swoją kanciastą, krystaliczną elegancją. Im bardziej zbliżamy się do tego kompleksu, tym wyraźniej widać niezwykłą finezję konstrukcji elewacji.
Ma ona kształt rozdrobnionego, trójwymiarowego reliefu w kształcie zębów piły, który w różny sposób wychwytuje światło i odbicia, nieustannie zmieniając postrzeganie powłoki budynku. Ukośne aluminiowe pasy w kolorze złocistego piasku dzielą elewację na fasetowane trójkąty. Wzdłuż tych linii zmienia się jednocześnie orientacja struktury, przypominającej zęby piły.
Pod względem konstrukcyjnym powłoka budynku jest oparta na elewacji z elementów szklanych i wykonana w technologii szklenia strukturalnego. Typowe elementy fasadowe mają wymiary 1.500 × 3.875 mm i łączą przeszklenie przejrzyste z częścią balustrady wykonaną w formie „shadow box”, a także nieprzezroczystą sekcją elewacji pokrytą tłoczonymi panelami aluminiowymi. Zastosowane szyby zespolone osiągają przy tym wymiary około 1.060 × 2.950 mm.
Przez wiele miesięcy zespół projektowy, składający się z pracowni 3XN i Adamson Associates jako architektów wykonawczych, generalnego wykonawcy Sir Robert McAlpine, wykonawcy elewacji Focchi Group, konsultanta ds. elewacji FMDC oraz projektanta konstrukcji nośnych i instalacji budowlanych Ramboll, skupiał się na osiągnięciu neutralności klimatycznej, co miało również decydujący wpływ na projekt powłoki budynku. Elewacja miała zapewnić jak najwięcej światła dziennego w pomieszczeniach biurowych, nie zwiększając przy tym niepotrzebnie zapotrzebowania na chłodzenie. Symulacje wykazały, że najsilniejszego nasłonecznienia należy spodziewać się po południu, co uwzględniono przy projektowaniu orientacji elewacji piłokształtnej.
Dzięki temu zębata geometria elewacji nie jest wyłącznie architektonicznym elementem projektowym, lecz stanowi część podstawowej koncepcji energetycznej. Odpowiednio dostosowano również strukturę oszklenia. Zastosowano przeciwsłoneczne szyby zespolone z powłoką Stopray Vision-52 w pozycji 4, z przestrzenią międzyszybową o szerokości 18 mm wypełnioną argonem, wykorzystując elastyczną ramkę dystansową Super Spacer® T-Spacer™ SG oraz po obu stronach bezpieczne szkło laminowane. Szyba zewnętrzna posiada dodatkowo warstwę pośrednią z PVB o właściwościach dźwiękochłonnych.
Przy przepuszczalności światła wynoszącej około 50 procent szyby osiągają współczynnik przepuszczalności energii słonecznej (g) na poziomie około 25% oraz współczynnik przenikania ciepła Ug równy 1 W/(m²K). Na parterze zastosowano elewację słupowo-ryglową z przeciwsłonecznymi i termoizolacyjnymi szybami zespolonymi, wykonanymi z białego szkła Clearvision oraz powłokami iplus Low-E o neutralnym kolorze. Przy przepuszczalności światła wynoszącej co najmniej 75 procent osiąga ona całkowity współczynnik przepuszczalności energii wynoszący maksymalnie 60 procent oraz współczynnik Ug wynoszący 1,1 W/(m²K).
Nieprzezroczyste fragmenty elewacji pełnią jednocześnie funkcję klimatyczną. Co drugi panel osłonowy jest perforowany i kryje sterowane czujnikami klapy, które otwierają się w razie potrzeby, zapewniając naturalny dopływ świeżego powietrza.
W dużych wycięciach reliefu o kształcie zębów piły, tzw. „Amenity Cuts”, a także w „Amenity Terrace”, pofałdowana elewacja przechodzi w płaskie oszklenie SSG (Structural Sealant Glazing). To właśnie tam znajdują się części budynku przeznaczone do wspólnego użytkowania. W pełni przeszklone elementy elewacji są podzielone słupami sięgającymi przez kilka kondygnacji i opierają się wyłącznie na stropie dolnej kondygnacji, podczas gdy ukośny dźwigar przejmuje obciążenia od wiatru.
W tych obszarach szyby zespolone są znacznie większe, a ich wymiary sięgają nawet 2.500 × 7.500 mm. W związku z tym konstrukcja została wzmocniona, aby przenosić większe obciążenia. Ponieważ na płaskie powierzchnie szklane oddziałuje silniejsze promieniowanie słoneczne, w strefach „Amenity Cuts” zastosowano szkła Saint-Gobain COOL-LITE®.
W miejscach, gdzie przekątne Amenity Cuts przecinają się ze zmianami kierunku geometrii zębów piły, powstają tak zwane węzły typu „Snowflake” (płatek śniegu) – najbardziej wymagające pod względem technicznym punkty elewacji. W ośmiu narożnikach budynku łączy się nawet dziesięć różnych elementów elewacyjnych w jeden całościowy element, uzupełniony o specjalnie opracowane uszczelnienia powietrzne (gazowe) i wodne. Łącznie ta złożona geometria dotyczy około 130 elementów elewacji.
Trwałe zespolenie krawędzi do szklenia strukturalnego
Szyby zespolone zostały wyprodukowane w firmie AGC Interpane w Plattling z wykorzystaniem ciepłej ramki dystansowej Super Spacer® T-Spacer™ SG, będącej wersją z rodziny produktów Super Spacer opracowaną specjalnie do zastosowań w szkleniach strukturalnych. „Wybór ramki dystansowej Super Spacer® był dla nas decyzją zarówno strategiczną, jak i ekonomiczną. W projektach takich jak 2 Finsbury Avenue musimy mieć pewność, że zespolenie krawędzi zachowa swoje właściwości przez dziesiątki lat. Dzięki aplikacji wspomaganej przez roboty możemy wytwarzać produkty tej jakości w sposób powtarzalny i ekonomiczny” – wyjaśnia kierownik produkcji szyb zespolonych, Daniel Bruckelt.
W przypadku elewacji wykonanych w szkleniu strukturalnym geometria ramki dystansowej odgrywa kluczową rolę, ponieważ zewnętrzne uszczelnienie wtórne z silikonu zapewnia wprawdzie ochronę przed promieniowaniem UV, ale samo w sobie jest przepuszczalne dla gazów. Dlatego też trwałą szczelność gazową całego połączenia krawędzi musi zapewnić wyłącznie wewnętrzna uszczelka pierwotna z poliizobutylenu (PIB).
Właśnie w tym celu w ramce T-Spacer™ SG powiększono boczne powierzchnie styku: umożliwiają one nakładanie grubszej, bardziej równomiernej warstwy poliizobutylenu na automatycznej linii do produkcji szyb zespolonych, przy zachowaniu wysokiej równoległości względem krawędzi szkła i ścisłych tolerancji wykonania, co ma szczególne znaczenie zwłaszcza w przypadku wielkoformatowych szyb z wąskimi szczelinami, zarówno ze względów estetycznych, jak i dla stabilności całego elementu. Większa i bardziej równomiernie nałożona warstwa poliizobutylenu przekłada się zatem bezpośrednio na większą trwałość szczelności gazowej przez cały okres użytkowania.
Duże szyby zespolone ważą wiele ton, a jednocześnie są zaskakująco wrażliwe. Obciążenia wiatrem, zmiany temperatury, wahania ciśnienia oraz rozszerzalność cieplna materiałów powodują ciągłe przemieszczenia w zespoleniu krawędzi. Elastyczność ramki dystansowej stanowi istotną zaletę. Pozwala ona kompensować te ruchy, co w dłuższej perspektywie zmniejsza ryzyko uszkodzenia uszczelnienia, utraty gazu i występowania pęknięć naprężeniowych w obszarze krawędzi – mówi Christoph Rubel, dyrektor ds. technicznych na Europę w firmie Edgetech Europe.
Mike Moran, wiceprezes ds. sprzedaży na Europę i Wielką Brytanię w firmie Edgetech/Quanex, przypomina o początkach Super Spacer®: Pierwsza niemetalowa ciepła ramka wykonana ze strukturalnej pianki silikonowej stanowiła w 1989 roku prawdziwą rewolucję. Wspiera ona nie tylko konstruowanie energooszczędnych, ocieplonych zewnętrznych ścian budynków, ale także zapewnia komfortowy klimat w pomieszczeniach. Fakt, że dziś rozwiązanie to jest w pełni naturalnym wyborem w tak prestiżowym projekcie jak 2 Finsbury Avenue, jest dla nas powodem do dumy.
52525, Heinsberg
tel.: 
