Fundacja Firmy Rodzinne opublikowała raport „O sensie i szczęściu w firmach rodzinnych” – badanie, które w sposób pogłębiony pokazuje, co daje przedsiębiorcom rodzinnym poczucie spełnienia, stabilności i sensu. W centrum raportu nie znajdują się suche dane ani wskaźniki finansowe, lecz człowiek: jego wartości, relacje, odporność psychiczna oraz poczucie sprawczości w świecie pełnym niepewności.
Badanie przeprowadzono metodą ankiety online, którą wypełniło do końca 316 właścicieli firm rodzinnych oraz członków rodzin zaangażowanych w prowadzenie biznesu. Wśród respondentów znaleźli się przedstawiciele wszystkich pokoleń oraz branż. W realizowanym badaniu wzięli udział głównie przedsiębiorcy o dużym stażu – połowa prowadzi firmę ponad 20 lat. Kwestionariusz liczył 90 pytań i obejmował pięć kluczowych obszarów wpływu przedsiębiorcy: Ja, Rodzina, Rodzina Biznesowa, Firma oraz Otoczenie. Nad stroną merytoryczną badania czuwał dr hab. Piotr Michoń, prof. UEP, badacz szczęścia.
Raport powstał w szczególnym momencie dla polskiej przedsiębiorczości. Założyciele firm rodzinnych, które powstawały w latach 90, coraz częściej dokonują życiowych podsumowań, przekazują stery kolejnemu pokoleniu i zadają sobie fundamentalne pytania: czy ta droga miała sens, a wysiłek – wartość? Jednocześnie młodsi sukcesorzy redefiniują sukces, stawiają jakość życia, relacje i odpowiedzialność za przyszłość ponad sam sukces ekonomiczny.
To raport o człowieku – przedsiębiorcy i o jego dziele życia. O tym, co zostaje, kiedy opadnie kurz codziennej walki z kryzysami, presją i odpowiedzialnością – mówi pomysłodawczyni raportu Eleni Tzoka Stecka z Fundacji Firmy Rodzinne. Kiedy pytaliśmy właścicieli firm rodzinnych, co czyni ich szczęśliwymi, nie prosiliśmy o definicje, tylko o głęboką refleksję. Przedsiębiorcy uważają siebie za bardzo szczęśliwych ludzi.
Na pytanie „Czy czujesz się szczęśliwy, biorąc pod uwagę całe swoje życie?” (gdzie 10 oznacza Jestem bardzo szczęśliwy, a 1 to Jestem bardzo nieszczęśliwy)
- 68% respondentów można uznać za bardzo szczęśliwych (odpowiedzi 8-10).
- 20% osób wybrało najwyższą odpowiedź (10).
Raport pokazuje, że szczęście przedsiębiorców rodzinnych nie jest stanem oderwanym od rzeczywistości. Rodzinny biznes to bardzo wymagające środowisko: to presja nieustannej odpowiedzialności, konflikty ról, brak czasu, kryzysy i konieczność podejmowania decyzji
w warunkach niepewności. A jednak wielu przedsiębiorców wskazuje, że to właśnie radzenie sobie z przeciwnościami, przekraczanie własnych ograniczeń i sprawczość w obliczu trudności przynoszą im głęboką satysfakcję i dają poczucie szczęścia.
Nie chodzi o to, by uciec od przeciwności świata, lecz by nauczyć się w nim dobrze żyć, nie tracąc siebie – mówi Katarzyna Gierczak Grupińska z Fundacji Firmy Rodzinne. – Przedsiębiorca wnosi do swojej firmy to, kim jest naprawdę – swoją wewnętrzną siłę, wrażliwość i talent, na których z czasem buduje się cały świat firmy rodzinnej.
Wyniki badania pokazują jednoznacznie, że źródłem szczęścia przedsiębiorców rodzinnych są rodzina oraz bliskie relacje. Pieniądze znalazły się dopiero na trzecim miejscu.
- 92% badanych wskazało rodzinę i bliskie relacje jako główne źródło szczęścia
- 67% – zdrowie
- 61% – stabilność finansową, a tylko 1% respondentów uznał władzę za istotną korzyść z prowadzenia firmy rodzinnej
Ten raport obala mit, że przedsiębiorczość to wyłącznie gra o pieniądze i władzę – komentuje Eleni Tzoka-Stecka. – Dla wielu właścicieli firm rodzinnych biznes jest przestrzenią do osobistego rozwoju, odpowiedzialności i poczucia sensu. Satysfakcja płynie nie tylko z efektu, lecz także z drogi i wyzwań, które kształtują człowieka.
79% badanych zadeklarowało wysokie poczucie sensu w życiu, z czego aż 37% wybrało najwyższą możliwą odpowiedź. Poczucie sensu w życiu cechuje w większym stopniu osoby starsze. Wśród osób urodzonych pomiędzy 1946 a 1964 rokiem przeciętny wynik wynosił 8,7, a wśród osób urodzonych po 1997 roku już tylko 6,7.
„Co najbardziej wpływa na nasze poczucie szczęścia – zdrowie, sens życia czy życie w zgodzie z wartościami?” Wyniki pokazują, że osoby, które czują, że ich życie ma sens, częściej deklarują, że są szczęśliwe.
Na pytanie „Jak radzisz sobie ze stresem?” przedsiębiorcy najczęściej odpowiadali, że robią to poprzez kontakt z naturą (50%), sport i aktywność fizyczną (48%) oraz przyjaźnie i podróże (37%). Na pewno każdy ma swoje sposoby odreagowania stresu, jednak warto się inspirować, bo zawsze warto uczyć się od innych.
Ponadto 58% badanych zadeklarowało dobre relacje ze swoją rodziną biznesową, w tym 21% oceniło je na maksimum, co bardzo cieszy, bo oznacza, że jest zupełnie inaczej niż w przysłowiu „z rodziną najlepiej wychodzi się na zdjęciu”.
Sprawczość, odpowiedzialność i to, co po nas zostanie
Raport odsłania również obszar o ogromnym potencjale: świadomy wpływ przedsiębiorcy na ludzi, lokalne społeczności i środowisko naturalne. Właściciele firm rodzinnych mają wyjątkowy przywilej decyzyjności – mogą wybierać, jakie wartości wspiera ich firma i jaki ślad pozostawi po sobie.
To, co robimy dzisiaj w relacjach, kulturze organizacyjnej, inicjatywach społecznych czy działaniach na rzecz natury zostanie po nas, gdy nasz czas minie – mówi Katarzyna Gierczak-Grupińska. – Firmy rodzinne mogą być nośnikiem dobra, które rozchodzi się dalej: przez ludzi, decyzje i kolejne pokolenia. Fantastycznie byłoby, gdybyśmy jako przedsiębiorcy dali temu myśleniu dobry przykład.
W pytaniu „Jak definiujesz sukces w firmie rodzinnej?” co druga osoba wskazała dobrą opinię na rynku i satysfakcję klientów, a 30% respondentów za ważną uznała rentowność i rozpoznawalność marki. Bardzo pozytywnym zaskoczeniem jest to, że 79% badanych zdecydowałoby się ponownie na prowadzenie firmy rodzinnej. Jedynie 9% nie chciałoby ponownie takiego doświadczenia.
Polska na tle świata: szczęście, sprawczość i dziedzictwo
Wnioski raportu Fundacji Firmy Rodzinne są spójne z wynikami międzynarodowych badań nad szczęściem liderów, takich jak World Happiness Report czy analizy OECD. Na całym świecie potwierdza się, że relacje, zdrowie, sens i poczucie sprawczości mają większy wpływ na dobrostan niż poziom dochodów czy władza.
Jednocześnie raport pokazuje, że połączenie szczęścia z odpowiedzialnością za świat i środowisko – coraz silniej obecne w globalnej debacie – w Polsce dopiero zaczyna wybrzmiewać. Firmy rodzinne mają wyjątkową szansę, aby dawać dobry przykład: łączyć biznesowy sukces z długofalowym dobrem dla ludzi, społeczności i planety.
Raport „O sensie i szczęściu w firmach rodzinnych” nie daje prostych recept. Zadaje pytania – o sens, sprawczość, odpowiedzialność i odporność. O to, czy wysiłek, który podejmujemy, prowadzi nas w stronę życia, z którego będziemy dumni. A co, jeśli w tym raporcie znajduje się fragment, który dotyka dokładnie tego obszaru, nad którym dziś się zastanawiasz?
A może jedno z pytań pozwoli Ci spojrzeć inaczej na własną drogę, nazwać to, co intuicyjnie czujesz – albo dostrzec wskazówkę, która pomoże Ci w kolejnych decyzjach? Zachęcamy do sięgnięcia po całość raportu – bo w jego treści odnajdziesz żywe cytaty, zapisane w momencie wypełniania ankiety, pokazujące to, co było dla respondentów naprawdę istotne, ważne i poruszające.
Bo być może najważniejszy wniosek z raportu brzmi:
Szczęście w firmie rodzinnej ma twarz konkretnego człowieka z pasją. To przedsiębiorca, który pomimo trudności i niepowodzeń, nie zraża się, lecz nadal dąży do rozwoju. Kocha to co robi, dlatego – często przy wsparciu bliskich – bez utraty entuzjazmu codziennie wstaje do pracy. Warto szanować przedsiębiorców, bo są, jak widać, zaprawionymi w boju maratończykami walczącymi o lepszą przyszłość.
1. Link do pobrania raportu https://ffr.pl/wp-content/uploads/2026/01/raport-o-szczesciu-2026-ffr.pdf
2. Link do prezentacji https://ffr.pl/wp-content/uploads/2026/01/premiera-raportu-o-sensie-i-sczesciu-w-firmach-rodzinnych-fundacja-firmy-rodzinne-20012026.pdf
3. Link do zdjęć z premiery fot. Mirosław Stelmach Warszawa 22.01.26 https://drive.google.com/drive/folders/1GQ0ow74_SZq6oTutJyMHVdZrtsaCmhLh?usp=drive_link
