W tym mini poradniku zebraliśmy dla Państwa najważniejsze, naszym zdaniem, informacje dotyczące możliwości otrzymania dofinansowania na zakup maszyn. Jeśli jakiejś, ważnej dla Państwa kwestii, nie poruszyliśmy, to prosimy o mail lub telefon, a wraz z partnerami, firmami URBAN Polska, FIMTEC Polska, ELUMATEC Polska i ULTIMA, dzięki którym powstał ten poradnik, postaramy się pomóc.
Jakie są obecnie możliwe programy pomocowe, w tym unijne, w zakresie pozyskania dotacji.
URBAN Polska: Środki unijne w nowej perspektywie dopiero zaczynają się pojawiać. W niektórych województwach, w tym i w następnym miesiącu ruszają pierwsze programy, które będą pojawiać się do 2020 roku, a w przypadku niewykorzystania środków nawet jeszcze do 2021. Niestety, te programy, które pojawią się w najbliższych miesiącach nie są zbyt atrakcyjne dla przedsiębiorców ze względu na wysokość pomocy, która zaczyna się w wielu regionach od poziomu 25%, podczas gdy poprzednio było to nawet 50%. Natomiast środki z kredytu technologicznego są i będą wyższe, ale i projekty muszą być na większą kilkumilionową wartość, na co nie wszyscy będą mogli się zdecydować. W poprzednich latach zrealizowaliśmy kilkanaście takich projektów.
FIMTEC Polska: Obecnie są dostępne dwa rodzaje programów pomocowych: krajowe (na przykład program 3.2.1 Badania na rynek lub 3.2.2 Kredyt na innowacje) oraz regionalne. Krajowe programy mają jednolitą konstrukcję dla wszystkich firm z całego terytorium Polski. Wszystkie firmy mogą startować na tych samych zasadach, co czyni te programy przejrzystymi, co do zasad pozyskania dofinansowania, a główna różnica polega na wielkości procentowej wsparcia. Wsparcie regionalne jest powiązane bezpośrednio z rodzajami programów dla danego województwa, co oznacza, że wymagania merytoryczne i techniczne danej inwestycji są różne dla różnych województw. W przypadku obu rodzajów programów, dla wielkości procentowej wsparcia ważne jest fizyczne umiejscowienie w tym czy innym województwie zakładu produkcyjnego, a nie miejsce zarejestrowania firmy. Oznacza to, że firma dla przykładu z Warszawy (woj. mazowieckie) ma niski poziom wsparcia – maksymalnie 35%, ale gdyby wybudowała zakład produkcyjny w województwie podkarpackim to już może otrzymać wsparcie do 70%.
ELUMATEC Polska: Instytucje w poszczególnych województwach ogłaszają nabory na konkretne działania w różnych terminach. Oprócz regionalnych programów dla konkretnych województw, przedsiębiorstwa mogą także składać wnioski o dofinansowanie w ramach programów ogólnopolskich czy też dla makroregionów jak np.: program Polska Wschodnia. Terminy naborów wniosków dotyczących poszczególnych działań można śledzić na oficjalnej stronie: www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ULTIMA: Warto również wspomnieć o programach krajowych, gdzie maszyny mogą być również elementem dotowanym jako część większego projektu. Do takich działań należy chociażby popularny w poprzedniej perspektywie tzw. „kredyt technologiczny” – program realizowany był przez Bank Gospodarstwa Krajowego, gdzie premia technologiczna sięgała kilku milionów złotych. Obecnie nabór z tego działania będzie ogłoszony w listopadzie z ostatecznym terminem składania wniosków w styczniu 2016.
Jakie warunki musi spełnić producent, aby otrzymać dofinansowanie z najważniejszych z programów, które swą inżynierią finansową pasują do naszej branży.
URBAN Polska: Przede wszystkim trzeba mieć ciekawy pomysł i umieć go dobrze zaprezentować. Trzeba dobrze napisać projekt i poprzeć go odpowiednimi argumentami: innowacjami, patentami (lub zgłoszeniami patentowymi) i odpowiednimi opiniami, które potwierdzą tę innowacyjność! Nie wystarczy już sama innowacyjność zastosowana w maszynach, ale innowacyjny, przede wszystkim, ma być produkt, który będzie wynikiem realizacji danego projektu – tutaj duże pole do działań i pomysłów mają producenci, którzy w ostatnich latach tworzyli naprawdę ciekawe i innowacyjne produkty, które teraz są już realizowane w przedsiębiorstwach i eksportowane na cały świat. Myślę, że ta tendencja będzie się utrzymywać w kolejnych latach.
ELUMATEC Polska: O dofinansowania mogą się ubiegać tylko firmy zarejestrowane w Polsce, posiadające tu siedzibę – pozostałe kryteria są określone w regulaminach poszczególnych działań, w zależności od tego komu i na co planowane jest przyznanie dotacji. Najwięcej programów i środków pomocowych przeznaczonych jest dla mikro i małych przedsiębiorstw. Aby sprawdzić, czy dane przedsiębiorstwo spełnia kryteria, bada się również powiązania kapitałowe i osobowe z innymi podmiotami – niestety często w wyniku tych powiązań okazuje się, że firma nie spełnia warunków, co do wielkości, i nie może starać się o dofinansowanie w ramach wybranego działania. Warto przypomnieć, że:
Mikroprzedsiębiorstwo – co najmniej w jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:
» zatrudniało średniorocznie mniej niż 10 pracowników;
» osiągnęło roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 2 mln euro lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych 2 lat nieprzekraczającego równowartości w złotych 2 mln euro.
Małe przedsiębiorstwo – w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:
» zatrudniał średniorocznie mniej niż 50 pracowników;
» osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 10 mln euro lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych 2 lat nieprzekraczającego równowartości w złotych 10 mln euro.
Przedsiębiorstwo średnie – w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:
» zatrudniało średniorocznie mniej niż 250 pracowników;
» osiągnęło roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 50 mln euro lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych 2 lat nieprzekraczającego równowartości w złotych 43 mln euro.
FIMTEC Polska: Jednym z najważniejszych programów – i relatywnie najprostszym w realizacji – jest kredyt na innowacje, który zawiera w swojej budowie możliwość pozyskania środków nie tylko na maszyny, lecz także na grunty i budynki przeznaczone do produkcji stolarki oraz wartości niematerialne i prawne. Maksymalna wartość dofinansowania w kredycie na innowacje to 6 mln zł, a maksymalne wsparcie to 70%. Aby pozyskać dofinansowanie, należy zakupić i wdrożyć technologię (może to być wydatek kwalifikowany), która pozwoli na uzyskanie nowego lub też znacząco ulepszonego produktu finalnego.
Ile trwa i jak wygląda procedura
ELUMATEC Polska: Aby dobrze się przygotować do całego procesu inwestycyjnego oraz zwiększyć swoje szanse na pozyskanie dofinansowania, przede wszystkim przedsiębiorca musi dokładnie określić, co chce osiągnąć i w jaki sposób. Powinno być to poprzedzone dokładną analizą potrzeb, możliwości, szans i zagrożeń mogących wynikać z planowanych działań. Przed przygotowaniem wniosku o dofinansowanie, należy dokonać wyboru odpowiedniego programu, z którego dane przedsiębiorstwo może pozyskać dotację i w tym celu zapoznać się dokładnie z wymogami i regulaminem, instrukcjami, aby w jak najlepszy sposób przygotować pełną dokumentację. Ważne jest, aby prześledzić, za co przyznawane są konkretne punkty.
Następnie należy wypełnić wniosek wraz z wszystkimi, niezbędnymi załącznikami w ramach działania, w którym firma spełnia kryteria i oczekiwać na ogłoszenie terminu naboru. Po złożeniu wniosku, w pierwszej kolejności dokumentacja podlega ocenie formalnej, a po pozytywnej opinii przechodzi weryfikację merytoryczno-ekonomiczną. Dopiero pozytywna weryfikacja obu etapów jest podstawą do zakwalifikowania projektu do podpisania umowy na dofinansowanie. Warto zaznaczyć, że przedsiębiorstwo po złożeniu wniosku może rozpocząć realizację procesu inwestycyjnego, jednakże tylko to, które nie uzależnia działań od wsparcia finansowego. Na tym etapie nie ma jeszcze pewności, czy dotacja zostanie przyznana, dlatego ci, którzy zamierzają zrealizować inwestycje tylko w przypadku uzyskania zwrotu części kosztów kwalifikowanych, powinni zaczekać aż do momentu oficjalnego podpisania umowy o dofinansowanie.
URBAN Polska: Cała procedura trwa dość długo i moim zdaniem jest zbyt skomplikowana. Wiemy, że w innych krajach wniosek jest o połowę cieńszy od tych składanych u nas. Nie będzie przesadą, jeśli powiem, że czas od zamiaru złożenia wniosku do jego pełnego zamknięcia to kilka lat. Przedsiębiorcy, wiedząc o tym, że będą programy unijne, czekają z inwestycjami na ich pojawienie się. Potem, gdy są już podane ogólne ramy danego programu, chęć ta jeszcze bardziej wzrasta, ale zasadnicza praca zaczyna się od ogłoszenia terminów konkursów. Wtedy czasu jest już naprawdę niewiele, a trzeba przygotować wniosek lub znaleźć firmę, która go przygotuje, poprawnie napisać projekt, udokumentować, że to, co chcemy wprowadzić na rynek, jest innowacyjne, że będzie lepsze od dotychczas znanych rozwiązań i że pomoc nam przysługuje. Na ogół etap ten trwa od kilkunastu dni do kilkudziesięciu.
Potem składa się wniosek i czeka – na ogół od 3 do 5 miesięcy. Następnie po ogłoszeniu wyników konkursów wiemy na przykład, że zostaliśmy zakwalifikowani, ale trzeba jeszcze poczekać na podpisanie umowy, dopiero potem należy ogłosić konkurs ofert z terminem ich składania, rozstrzygnąć go i złożyć zamówienie, którego realizacja trwa nawet kilka miesięcy. Potem jeszcze wdrożenie u klienta, rozruch i produkcja seryjna. Dopiero teraz można przystąpić do rozliczenia poniesionych wydatków, których realizacja może odbyć się nawet po kilku miesiącach. Później jeszcze przez okres od trzech do pięciu lat trzeba realizować projekt zgodnie ze złożonymi deklaracjami. Dopiero po tym okresie przedsiębiorca jest pełnoprawnym dysponentem zrealizowanego zadania, dlatego powiedziałem, że od zamiaru złożenia wniosku do jego pełnego zamknięcie mija kilka lat.
Czy firmy maszynowe mogą mieć wpływ na pozyskanie dotacji przez klienta i w jakim zakresie mogą pomóc.
ULTIMA: Spółka Ultima wspomaga swoich klientów w staraniach o dofinansowanie projektów dot. automatyzacji produkcji. Dzięki naszemu wyspecjalizowanemu partnerowi, śledzimy na bieżąco dostępne opcje finansowania inwestycji. Aktualnie prowadzimy kilka takich projektów w różnych częściach kraju. Jeszcze więcej z nich zamknięte zostało już z sukcesem. Nasza firma zapewnia pełne wsparcie nie tylko na etapie przygotowania koncepcji inwestycji, ale również przygotowania niezbędnej dokumentacji. Współpracujemy również z jednostkami naukowymi, które dysponują niezbędną wiedzą potrzebną w procesie aplikowania o fundusze – bardzo często niezbędnym załącznikiem jest opinia o innowacyjności. Ponadto pomagamy w procesie rozliczenia dotacji, co jest szczególne istotne, gdyż niespełnienie postanowień zawartej umowy o dofinansowanie może skutkować zwrotem dotacji.
FIMTEC Polska: W obecnej perspektywie unijnej większość programów wymaga powstania nowego lub bardzo ulepszonego produktu finalnego (np: okna lub drzwi), pokazania zarówno innowacji produktowej, jak i procesowej. Sama innowacja nie może być w maszynie, ale w produkcie i procesie jego wytwarzania. FIMTEC Polska dysponuje najnowszymi rozwiązaniami technicznymi (np: robotem kształtowym SL4-FF), które pozwalają na wdrażanie tak zaawansowanej technologii, stanowiącej jednoznaczny przełom dla branży. Dostępne obecnie programy dofinansowania mają relatywnie skomplikowaną budowę, co do zawiłości procedur w pozyskiwaniu środków. Warto jest korzystać z doświadczonych partnerów w zakresie przygotowywania wniosków. Dobrym przykładem jest spółka EGC, która od lat z sukcesem wspiera firmy z branży okiennej, mając w tym zakresie szeroką wiedzę specjalistyczną z zakresu produkcji stolarki. Nie wolno również pomijać aspektów środowiskowych. Każdy projekt, zgodnie z polityką Unii Europejskiej, musi gwarantować pozytywny wpływ na ochronę środowiska. Nowoczesne maszyny, wykorzystujące proekologiczne rozwiązania, będą miały z pewnością istotny wpływ na spełnienie tego warunku.
URBAN Polska: Jak najbardziej, mamy tutaj spore doświadczenie. Wiemy, jakie są tendencje i czego oczekuje rynek, jak zrealizować te oczekiwania oraz skąd one się biorą. Często sami musimy tworzyć narzędzia do realizacji oczekiwań przedsiębiorców. Sami też współpracujemy z jednostkami badawczo-rozwojowymi B+R, żeby dać odpowiednie narzędzia producentom, korzystamy z ich opinii oraz sugestii zmian mających na celu ulepszenie produktu. Efektem tych działań są nowe patenty, nowe produkty i innowacyjne rozwiązania poparte rzetelnymi opiniami. Od lat współpracujemy z firma konsultingową, która przygotowuje projekty unijne z wielkim powodzeniem. Mamy stałe kontakty z Rzecznikiem Patentowym, dwoma Uniwersytetami i dwoma jednostkami SIMP, które z nami współpracują. Pomogliśmy już dziesiątkom klientów zrealizować ich plany. Obecnie jesteśmy na dość zaawansowanym etapie pomocy kilkudziesięciu firmom.
ELUMATEC Polska: Specjaliści elumatec są bardzo dobrze przygotowani na pomoc producentom w kwestii uzyskania dofinansowań. Posiadamy szereg opatentowanych, innowacyjnych rozwiązań technicznych i technologicznych, które licencjonujemy klientom w ramach realizacji projektów. Dysponujemy niezbędną dokumentacją ułatwiającą w znacznym stopniu pozyskiwanie dotacji. Kompletna dokumentacja opisująca szereg zastosowanych w maszynach rozwiązań technicznych o wysokiej innowacyjności oraz technologie, procesy i urządzenia opatentowane przez elumatec w znacznej mierze zwiększają szansę na pozytywne rozpatrzenie wniosków o dofinansowanie. Dowodem tego są liczne projekty zrealizowane w poprzednich latach przez naszych klientów, którzy zainwestowali w maszyny elumatec, gdzie byliśmy zaangażowani w projekty na każdym ich etapie. Dzięki współpracy z nami, firmy te pozyskały środki na kompletne linie technologiczne do produkcji okien PCW, co przyczyniło się w znacznym stopniu do podniesienia ich rynkowej konkurencyjności. Warto zaznaczyć, że rozwiązania zaproponowane przez elumatec, które wspólnie z klientami zaimplementowaliśmy na polskim rynku, są cały czas stosowane przez tych producentów i świetnie się sprawdzają. Co więcej, jeśli szukają Państwo inspiracji i chcą się przekonać, jak działa elumatec, mamy możliwość zaprezentowania u źródła, jak wyglądają inwestycje zrealizowane w oparciu o fundusze unijne, w których braliśmy udział. W poprzedniej strategii osiągnęliśmy ogromny sukces i naszym klientom udało się, inwestując w maszyny elumatec, zrealizować wiele projektów wysoce zaawansowanych technologicznie – na łączną kwotę prawie 40 mln euro.
