Dom gotowy na gorące lato – jak chronić wnętrza przed upałem?

Termoizolacja, odpowiednio dobrane okna, osłony przeciwsłoneczne oraz automatyka budynkowa to dziś cztery kluczowe elementy ochrony wnętrz przed nadmiernym nagrzewaniem. Ich znaczenie będzie w najbliższych latach stale rosło.

Dane IMGW pokazują wyraźną zmianę klimatu – jeszcze do lat 90. w Polsce notowano średnio około czterech dni upalnych rocznie, podczas gdy obecnie w południowych i zachodnich regionach kraju liczba ta sięga nawet 14–15 dni, a w rekordowych latach przekraczała 30. Od połowy XX wieku średnia temperatura w okresie letnim wzrosła ponadto o ponad 2°C. Wyzwanie polega na tym, że większość budynków w Polsce projektowano przede wszystkim z myślą o ochronie przed utratą ciepła zimą, a nie przed przegrzewaniem latem. Jak więc dostosować budynki do zmieniających się warunków klimatycznych?

Temperatury przekraczające 35°C, nagrzane ściany budynków i coraz częstsze tropikalne noce stają się w Polsce stałym elementem letnich miesięcy, a nie jedynie sporadycznym zjawiskiem. Tymczasem większość istniejących budynków projektowano w czasach, gdy tak intensywne fale upałów należały do rzadkości. Dziś wysokie temperatury powracają niemal każdego roku, stawiając przed mieszkańcami i projektantami nowe wyzwania.

Ochrona przed przegrzewaniem nie musi jednak opierać się wyłącznie na klimatyzacji, która wiąże się z wysokim zużyciem energii i kosztami eksploatacyjnymi. Coraz większą rolę odgrywa odpowiednio zaprojektowany budynek, ograniczający napływ ciepła już na poziomie konstrukcji i zastosowanych rozwiązań. Kluczowe znaczenie mają tu właściwie dobrana termoizolacja, przeszklenia i osłony okienne, wspierane przez inteligentną automatykę umożliwiającą bieżące zarządzanie warunkami wewnątrz budynku.

Wybierz osłony okienne

Najskuteczniejszym sposobem ograniczania przegrzewania wnętrz jest zatrzymanie promieniowania słonecznego jeszcze przed szybą. Osłony zewnętrzne – takie jak rolety, markizy czy żaluzje fasadowe – mogą, w zależności od zastosowanego rozwiązania, ograniczać dopływ energii słonecznej nawet o 70–90%, zanim ciepło przeniknie do wnętrza budynku.

Roleta zewnętrzna ARZ Komfort skutecznie ogranicza dopływ ciepła do wnętrza, zatrzymując energię słoneczną przed szybą i ułatwiając utrzymanie komfortowej temperatury latem.

Systemy te występują w kilku wariantach montażowych. Rolety nadstawne, instalowane razem z oknem, są często wybierane podczas modernizacji budynków, ponieważ nie wymagają ingerencji w elewację. Systemy podtynkowe pozostają niemal niewidoczne po zamontowaniu, gdyż ich skrzynki ukrywane są w warstwie elewacji, dlatego najlepiej przewidzieć je już na etapie projektowania budynku. Z kolei systemy natynkowe montuje się bezpośrednio na elewacji lub we wnęce okiennej, co zapewnia dużą elastyczność montażu zarówno w nowych budynkach, jak i podczas remontów.

Rozwiązania tego typu znajdują się m.in. w ofercie polskich producentów, takich jak FAKRO czy Wiśniowski, którzy oferują osłony zewnętrzne zintegrowane z systemami sterowania i automatyką budynkową. Dzięki temu możliwe jest ich połączenie z inteligentnymi systemami zarządzania domem i automatyczne dostosowywanie pracy osłon do warunków pogodowych.

Okno PVC PRIMO WIŚNIOWSKI z roletą zewnętrzną PROTECTA tworzą system, który realnie poprawia bilans energetyczny domu.

Nowoczesne osłony zewnętrzne pełnią nie tylko funkcję ochrony przed nadmiernym nagrzewaniem pomieszczeń, ale mogą również poprawiać izolacyjność akustyczną budynku, ograniczając poziom hałasu nawet o około 30 dB. W zależności od zastosowanego systemu zwiększają także poziom bezpieczeństwa, stanowiąc dodatkową ochronę antywłamaniową.

Postaw na szyby przeciwsłoneczne i szkło selektywne

Glassolutions, dostawca zaawansowanych produktów szklanych dla budownictwa, specjalizuje się właśnie w tego typu technologiach. Najciekawszym rozwiązaniem dla domów z dużymi przeszkleniami jest szkło selektywne. Dzięki specjalnym powłokom przepuszcza ono nawet do 70% widzialnego światła słonecznego, jednocześnie ograniczając przenikanie promieniowania podczerwonego odpowiedzialnego za nagrzewanie pomieszczeń. Pozwala to uzyskać dobrze doświetlone wnętrza bez efektu przegrzewania.

CLIMATOP® PRIME z szybą przeciwsłoneczną COOL-LITE® to rozwiązanie stworzone z myślą o domach z dużymi przeszkleniami i mocno nasłonecznionych wnętrzach narażonych na przegrzewanie latem

W przypadku elewacji szczególnie narażonych na nasłonecznienie stosuje się także szyby o podwyższonej refleksyjności lub szkło o efekcie lustra weneckiego. Odbijają one część promieniowania słonecznego już na powierzchni zewnętrznej, jednocześnie zapewniając ograniczenie wglądu do wnętrza przy zachowaniu widoczności na zewnątrz.

Kluczowym parametrem przy doborze szyb jest współczynnik g, określający całkowitą przepuszczalność energii słonecznej. Im jego wartość jest niższa, tym mniejszy udział ciepła przenika przez przeszklenie. Dla elewacji południowych często rekomenduje się rozwiązania o współczynniku g nieprzekraczającym 0,35.

Dopasuj ochronę do stron świata

To, jak bardzo budynek nagrzewa się latem, w dużej mierze zależy od jego orientacji względem stron świata. Największe znaczenie mają elewacje południowa i zachodnia, które są najbardziej narażone na intensywne nasłonecznienie i wymagają zastosowania skutecznych osłon zewnętrznych. Szczególnie problematyczna jest strona zachodnia – popołudniowe słońce operuje tu pod niskim kątem, przez co łatwo prowadzi do przegrzewania wnętrz.

Z kolei w pomieszczeniach o ekspozycji wschodniej wzrost temperatury następuje już rano, jeszcze przed rozpoczęciem aktywności domowników, dlatego dobrze sprawdzają się tam systemy automatycznego sterowania osłonami. Elewacja północna zazwyczaj nie wymaga rozbudowanej ochrony przeciwsłonecznej – w wielu przypadkach wystarczają wysokiej jakości szyby niskoemisyjne.

TaHoma® switch to kompleksowy system sterowania inteligentnym domem, kompatybilny z blisko 300 rodzajami rozwiązań firmy Somfy i 21 popularnymi markami sprzętu domowego.

Coraz większe znaczenie zyskują również systemy inteligentnego sterowania budynkiem (rozwiązania typu smart home dostępne są m.in. w ofercie Somfy). Czujniki temperatury i nasłonecznienia mogą automatycznie sterować pracą osłon, harmonogramy pozwalają przewidywać zmiany warunków, a zdalna obsługa umożliwia kontrolę systemu nawet na odległość. Odpowiednio zaprojektowana automatyka może istotnie ograniczyć potrzebę korzystania z aktywnych systemów chłodzenia budynku.

Termoizolacja ścian zewnętrznych

Skuteczna ochrona przed nagrzewaniem powinna działać jak system naczyń połączonych. Jednym z jego kluczowych elementów jest termoizolacja przegród zewnętrznych budynku, w szczególności ścian. W Polsce najczęściej stosuje się system ociepleń ETICS, czyli montaż płyt izolacyjnych i pokrywanie ich warstwą zbrojącą oraz tynkiem. Najpowszechniej wykorzystywanym materiałem izolacyjnym pozostaje styropian, który oferuje korzystny stosunek parametrów technicznych do kosztów.

Dane IMGW wskazują, że liczba dni upalnych w Polsce będzie systematycznie rosnąć. Ochrona przed przegrzewaniem przestaje być więc wyborem, a staje się koniecznością. Rolety zewnętrzne, szyby o kontrolowanej przepuszczalności energii słonecznej, odpowiednia termoizolacja oraz inteligentna automatyka nie stanowią dziś elementu luksusowego wyposażenia, lecz naturalne rozwinięcie podejścia, które przez lata pozwalało skutecznie chronić budynki przed zimnem. Współcześnie to samo myślenie należy konsekwentnie zastosować również w kontekście ochrony przed letnim przegrzewaniem.

Rozwiązania rekomendowane przez Partnerów kampanii TERMOMODERNIZACJA + DOBRY MONTAŻ

• FAKRO: Roleta zewnętrzna ARZ Komfort skutecznie ogranicza dopływ ciepła do wnętrza, zatrzymując energię słoneczną przed szybą i ułatwiając utrzymanie komfortowej temperatury latem. Zapewnia zaciemnienie w chwilach, gdy potrzebujemy odpoczynku, oraz wysoki poziom prywatności. Jej design dopasowano do okien dachowych FAKRO, dzięki czemu harmonijnie wpisuje się w połać dachu.
• GLASSOLUTIONS: CLIMATOP® PRIME z szybą przeciwsłoneczną COOL-LITE® to rozwiązanie stworzone z myślą o domach z dużymi przeszkleniami i mocno nasłonecznionych wnętrzach narażonych na przegrzewanie latem. Wysokoselektywna szyba skutecznie ogranicza ilość ciepła przenikającego do pomieszczeń, jednocześnie wpuszczając dużo naturalnego światła. Dzięki temu wnętrza pozostają jasne, komfortowe i przyjemnie chłodne nawet podczas największych upałów.
• SOMFY: TaHoma® switch to kompleksowy system sterowania inteligentnym domem, kompatybilny z blisko 300 rodzajami rozwiązań firmy Somfy i 21 popularnymi markami sprzętu domowego. Urządzenie umożliwia wygodne, zdalne sterowanie sprzętami za pomocą smartfona, tabletu i poleceń głosowych (Google, Amazon, Apple).
• WIŚNIOWSKI: Okno PVC PRIMO WIŚNIOWSKI z roletą zewnętrzną PROTECTA tworzą system, który realnie poprawia bilans energetyczny domu. Ogranicza nagrzewanie szyb latem, a zimą wspiera utrzymanie ciepła. Z systemem smartCONNECTED mogą pracować automatycznie, wykorzystując scenariusze dopasowane do nasłonecznienia i pory dnia, dzięki czemu dom utrzymuje komfort termiczny i świetlny przez cały rok.