Wymieniając okna w swoim domu na nowoczesne, prawie idealnie szczelne z PVC lub drewna doceniamy wygląd, trwałość i funkcjonalność nowej stolarki. Nie każdy jednak przewiduje przy tym zmiany w wentylacji naturalnej swojego domu w okresie grzewczym, które skutkują brakiem właściwej wentylacji. Nowe, niemal zupełnie szczelne okna mogą niekorzystnie wpłynąć na system wentylacji, co może spowodować zawilgocenie w pomieszczeniach, objawiające się np.:
- zaparowaniem szyb po stronie wewnętrznej okna,
-
rosą zbierająca się na profilu w najzimniejszych miejscach (zwłaszcza przy zawiasach),
-
możliwością pojawienia się wody na parapecie,
-
pojawieniem się grzyba czy pleśni (najczęściej w narożach pomieszczeń).
Zjawiska te mogą być wynikiem wad konstrukcyjnych i ocieplenia budynku, ale w głównej mierze są skutkiem gromadzenia się pary wodnej i wynikiem braku dopływu powietrza zewnętrznego do pomieszczeń. Przy nieodpowiedniej wentylacji wzrasta wilgotność powietrza w pomieszczeniach, a wilgotne i ciepłe powietrze trafiając na zimniejsze elementy (którymi najczęściej są okna a w nich szyba i okolice zawiasów) gwałtownie ochładza się, co powoduje skraplanie się wody.
Fotografia przedstawia wnętrze pokoju na wiosnę w domu, w którym stolarka została wymieniona przed okresem zimowym na idealnie szczelną. Widoczny efekt zagrzybienia nie jest niczym innym jak tylko wykorzystaniem praw fizyki przeciwko nam samym.
Niewidocznymi efektami braku odpowiedniej wentylacji są uszczerbki na zdrowiu mieszkańców. Istnieje możliwość pojawienia się uczulenia, chorób górnych dróg oddechowych, bólów głowy itp. Zmniejszona wymiana powietrza może również powodować stopniowe niszczenie konstrukcji budynku poprzez wnikanie wilgoci do ścian budynku i stopniową ich destrukcję.
Dlaczego tak się dzieje - czyli jak działa wentylacja naturalna?
Wentylacja polega na wymianie z pomieszczeń zużytego powietrza oraz wprowadzeniu w jego miejsce świeżego. Napędową siłą w wentylacji naturalnej (grawitacyjnej) jest różnica gęstości powietrza zimnego (zewnętrznego) i ciepłego (wewnętrznego). Mówiąc wprost wentylacja naturalna działa prawidłowo tylko w okresie zimowym, gdy na zewnątrz jest temperatura zdecydowanie niższa niż wewnątrz domu.
Trzeba także pamiętać, że sprawność wentylacji w naszym domu zależy również od przewodów wentylacyjnych - im są one wyższe tym wentylacja działa lepiej (w typowych blokach mieszkalnych na ostatnich kondygnacjach często występują zaburzenia w usuwaniu powietrza, co jest spowodowane również przez zbyt niskie przewody wentylacyjne). Aby wspomóc wywiew można zastosować tzw. dachowe wywietrzniki nie mechaniczne lub mechaniczne wspomagające naturalny wywiew powietrza poprzez działający na nie wiatr, a także zabezpieczające przed nawiewaniem powietrza zewnętrznego do kanału wentylacyjnego.
Powietrze zimne napływa do pomieszczeń mieszkalnych ”nieszczelnościami” (czyli przez starego typu nieszczelne okna) lub nawiewnikami (w ścianach lub nowoczesnych oknach) i opuszcza mieszkanie sprawnymi kanałami wentylacyjnymi. W celu zapewnienia prawidłowo działającej wentylacji naturalnej musimy zadbać, aby pomiędzy pokojami pod skrzydłami drzwiowymi pozostawić szczeliny o wysokości 1 cm na całej szerokości drzwi, a dodatkowo w dolnej części drzwi łazienkowych, wc, kuchennych i garderoby wykonać otwory o powierzchni 200 cm 2 (mogą to być np. standardowe kratki lub zamiennie otwory okrągłe).
Przy nowoczesnych szczelnych oknach bez nawiewników nie ma możliwości samoistnej wymiany powietrza - regulację napływu zrzucamy na użytkownika okien co staje się mało komfortowe. Ten problem nie występował przy nieszczelnych (starszych) oknach, przy których prawidłowo funkcjonuje cały układ wentylacji naturalnej.
Producenci nowoczesnych okien zaopatrują swoje okna w tzw. mikrowentylację. Jej działanie jest podobne do wietrzenia, użytkownicy takich okien sami muszą wiedzieć kiedy rozszczelnić okno, a kiedy je zamykać. Z reguły jednak zapominają o tym zamieniając dom w szczelną puszkę bez dopływu powietrza, stwarzając zagrożenie powstania zawilgocenia, a poza tym często uważają, że “nie po to kupujemy nowe okna aby je potem rozszczelniać, powodując tym samym straty ciepła i dyskomfort jak przy starej stolarce”. W związku z tym dobrze było by planować zakup okien wraz z nawiewnikami. Producenci okien wiedzą jak się je montuje. Jednak w przypadku już zamontowanych okien można zakupić nawiewniki w serwisie producenta okien, w firmach zajmujących się dystrybucją nawiewników i systemów wentylacji, lub w firmach zajmujących się tylko urządzeniami wentylacyjnymi. Zastosowanie nawiewników powoduje obniżenie wilgotności w pomieszczeniach, co ogranicza możliwość wykraplania się pary wodnej na oknach i nadprożach. Powoduje również wzrost komfortu w pomieszczeniach, co odbija się pozytywnie na naszym samopoczuciu.
Reasumując można stwierdzić, iż nowe szczelne okna poprzez brak przepływu przez nie powietrza w znacznym stopniu ograniczają sprawność wentylacji w pomieszczeniach. Wynikiem tego jest znaczny wzrost wilgotności, który prowadzi do wystąpienia roszenia w najbardziej chłodnych miejscach a w konsekwencji do pojawienia się pleśni i grzyba. Sposobem na rozwiązanie tego problemu jest poprawienie systemu wentylacyjnego, co znacznie obniży wilgotność i opisane wyżej zjawiska nie zaistnieją.Marek Andrzejczyk
Za udostępnienie tego artykułu dziękujemy firmie DomelMożna go również przeczytać na stronie www.domel.pl
