Bramy segmentowe stanowią stały składnik współczesnej architektury. Pozornie jednakowe, różnią się w zakresie stosowanych rozwiązań konstrukcyjnych. Zależnie od pełnionej funkcji, miejsca zabudowy, rozmiaru czy sposobu obsługi można napotkać odmienne rozwiązania konstrukcyjne. Duża różnorodność rozwiązań pozwala na dopasowanie bramy do indywidualnych potrzeb użytkownika oraz warunków zabudowy. Niezależnie od tego, jakie rozwiązania stosują różni producenci, w konstrukcji bramy segmentowej można wyróżnić grupy elementów, odpowiedzialnych za spełnianie określonych funkcji.
Płat bramy wraz z okuciami. Zasadniczym składnikiem płata bramy są zawiasowo połączone segmenty. Na obydwu końcach każdego z segmentów znajdują się okucia boczne. Segmenty są wyposażone w zespoły uchwytów i rolek umożliwiających poruszanie się płata bramy w prowadnicach. Okucia, zawiasy i uchwyty wykonuje się z blachy stalowej ocynkowanej. Płat bramy jest podnoszony przy pomocy dwóch lin nośnych. Segment dolny jest wyposażony w urządzenia unieruchamiające, przeciwdziałające niekontrolowanemu opadaniu płata bramy w przypadku zerwania lin nośnych. Do budowy płata bramy mogą zostać wykorzystane segmenty posiadające izolację termiczną, wykonane z blachy stalowej lub aluminiowej. Ponadto zastosowanie znajdują segmenty w postaci ram aluminiowych izolowanie lub nieizolowane termicznie. Decydują one o właściwościach mechanicznych, izolacyjności oraz wyglądzie.
Segmenty izolowane termicznie wykonane są z ocynkowanej blachy stalowej lub blachy aluminiowej i wypełnione pianka poliuretanową. Segmenty o grubości 40mm charakteryzują się oporem cieplnym na poziomie U=0.5 W/m²K, w przypadku segmentów o grubości 80mm opór cieplny kształtuje się na poziomie U=0.24 W/m²K. W zależności od producenta segmenty różnią się wysokością, występując w zakresie od 375 do 750mm. Właściwości termoizolacyjne oraz wytrzymałość mechaniczna paneli z blachy stalowej i aluminiowej są porównywalne, różnią się jednak masą. Płat bramy o powierzchni 1m2 utworzony z segmentów stalowy o wysokości 610mm i grubości 40mm charakteryzuje się masą 10,2kg. Odpowiadający mu płat bramy z segmentów aluminiowych ma masę 6,2 kg.
Segmenty wykonane z profili aluminiowych (rys. 1) mogą zostać wyposażone w przeszklenia, blachę perforowaną, blachę przetłaczaną lub płyty z blachy aluminiowej wypełnione pianką poliuretanową. Znajdują zastosowanie, gdy niezbędna jest znaczna powierzchnia przeszklona. W zależności od szerokości skrzydła bramy stosuje się ramy ze szczeblinami o zróżnicowanej szerokości.
Segmenty aluminiowe mogą występować w odmianie z dodatkową izolacją termiczną Konstrukcja powstała w wyniku rozwinięcia konstrukcji ram z profili aluminiowych poprzez zastosowanie przekładek tworzywowych. Przekładki tworzywowe odizolowują zewnętrzne i wewnętrzne elementy profili zwiększają opór cieplny segmentu. Możliwość wypełnienia ram jest podobna jak w przypadku ram z profili aluminiowych nieizolowanych. Opór cieplny segmentów z profili aluminiowych w dużej mierze zależy od zastosowanego wypełnienia. Wynik jest jednak mniej korzystny niż w przypadku litych segmentów wypełnionych pianką PUR.
System uszczelek dookolnych – ze względu na konieczność zapewnienia możliwości poruszania się skrzydła bramy w prowadnicach, pomiędzy przegrodą a skrzydłem bramy jest zachowana szczelina. W celu doszczelnienia zamkniętego otworu bramowego skrzydło bramy jest wyposażone w system uszczelek dookolnych. Za doszczelnienie nadproża i posadzki odpowiadają zainstalowane na skrzydle bramy uszczelki górna i dolna (rys. 2), natomiast doszczelnienie bocznych krawędzi skrzydła odbywa się za pośrednictwem uszczelek montowanych do prowadnic (rys. 3). W trakcie ruchu skrzydła bramy uszczelki górna i dolna przemieszczają się wraz ze skrzydłem bramy natomiast uszczelki boczne pozostają nieruchome.
Ponadto płat bramy segmentowej może zostać wyposażony w systemy ryglowania, zamki, drzwi przejściowe, kratki wentylacyjne oraz inne dodatki podnoszące komfort użytkowania.
Systemy prowadzeń. Podczas otwierania bramy segmentowej płat unosi się ku górze, zajmując przestrzeń pod stropem. Płat bramy w położeniu otwarcia może przyjmować pozycję poziomą, pionową lub nachyloną pod kątem (rys.4). Zróżnicowane położenie płatów bram jest osiągnięte poprzez odpowiednie ukształtowanie części górnej prowadnic. Prowadnice pionowe, łukowe i poziome wraz z kotwami mocującymi tworzą systemy prowadzeń skrzydła bramy. Różnorodność typów prowadzeń umożliwia montaż bramy niemal w każdym pomieszczeniu. Dla zapewnienia pełnej funkcjonalności obiektu podczas doboru prowadzenia należy uwzględnić wysokość nadproża oraz konstrukcję budynku (pochyłość sufitu, istniejące/zaplanowane instalacje, okna i świetliki). Planując rozmieszczenie prowadnic górnych należy dążyć do zachowania najmniejszej możliwej odległości pomiędzy płatem bram a konstrukcją budynku. Zawieszenie prowadnicy górnej powinno przebiegać możliwie blisko płaszczyzny sufitu. Pozwala to zaoszczędzić przestrzeń wewnątrz hali oraz podnosi sztywność całego układu. Prawidłowo dobrane prowadzenie bramy nie zakłóca ruchu wewnątrz hali.
W ofercie rynkowej producentów znajduje się znacznie więcej typów prowadzeń płata niż wymienione. Powstają one jednak na drodze modyfikacji rozwiązań podstawowych. Dzięki temu istnieje możliwość dokładnego dopasowania prowadzenia bramy do geometrii budynku.
System równoważący masę płata bramy. W skład systemu równoważącego wchodzą wał, sprężyny skrętna, konsole, łożyska, bębny, linki oraz zabezpieczenia na przypadek zerwania linek oraz zabezpieczenia na przypadek pęknięcia sprężyn. Zastosowanie systemu równoważącego pozwala ręczną obsługę bramy.Wał jest ułożyskowany w konsolach, a na nim osadzone są sprężyny skrętne i bębny nawojowe (rys. 5). Spełnia funkcję w zakresie przenoszenia momentu obrotowego ze sprężyn skrętnych na bębny nawojowe. Bębny nawojowe (rys. 6), zainstalowane po obydwu stronach wału, pod wpływem momentu obrotowego wywołanego działaniem sprężyn skrętnych nawijając liny unoszą skrzydło bramy.
W zależności od wymiarów i masy skrzydła bramy zastosowanie znajdują wały jednoczęściowej, dzielone (rys. 7) lub podwójne. W bramach segmentowych zastosowanie znajdują wały stalowe pełne lub drążone. W wale jest wykonany rowek wpustowy pod wpust, służący do ustalenia osadzonych na nim bębnów nawojowych, a w przypadku wałów dzielonych do ustalenia sprzęgła sztywnego.
Sprężyny skrętne osadzone na wale i ustalone za pośrednictwem głowic montażowych równoważą masę skrzydła bramy. Wykonane są z drutu stalowego o średnicy od 5 do 11,5 mm. Średnice wewnętrzne zawierają się w zakresie od 95 do 152 mm. W zależności od środowiska pracy dostępne są sprężyny ze stali czarnej, malowane natryskowo lub ocynkowane oraz umieszczane w tubach ze smarem stałym
Napęd i sterowanie. Bramy segmentowe mogą być obsługiwane ręcznie, unoszone i opuszczane przy pomocy pochwytu ręczno-nożnego lub linki lub za pomocą przekładni łańcuchowej. Ze względu na masę skrzydła bramy ręczna obsługa jest stosowana, gdy wielkość bramy nie przekracza 3m x 3m.Napęd elektryczny znajduje zastosowanie w celu podniesienia komfortu użytkowania obiektu lub gdy wymiary i masa skrzydła bramy wykluczają obsługę ręczną. Napęd elektryczny jest montowany bezpośrednio na wale bramy segmentowej lub gdy miejsce do montaży bocznego zostało ograniczone poprzez przekładnię łańcuchową. Zastosowanie napędu elektrycznego wiąże się z koniecznością zapewnienia dodatkowej przestrzeni niezbędnej do jego montażu.Wymienione powyżej elementy to podstawowe składniki bramy segmentowej. Niemniej jednak znajomość przedstawionych zagadnień ułatwi świadome poruszanie się w obszarze bram segmentowych.
