Od 27 września 2026 r. we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej zaczną obowiązywać przepisy dyrektywy (UE) 2024/825, która zaostrza zasady dotyczące komunikacji środowiskowej i przeciwdziała tzw. greenwashingowi.
Nowe regulacje wprowadzają zmiany w dyrektywie o nieuczciwych praktykach handlowych, rozszerzając katalog zakazanych działań marketingowych. Dla producentów oznacza to konieczność dokładnego przeglądu katalogów, stron internetowych, opakowań oraz innych materiałów sprzedażowych jeszcze przed końcem lata 2026 r.
Zakazane będą niektóre deklaracje środowiskowe
Jedną z najważniejszych zmian jest dodanie nowych pozycji do tzw. czarnej listy praktyk zakazanych w każdych okolicznościach. Po 27 września 2026 r. producenci nie będą mogli stosować między innymi twierdzeń, że produkt jest „neutralny klimatycznie”, „klimatycznie pozytywny” lub ma „ograniczony wpływ na klimat”, jeżeli takie deklaracje opierają się wyłącznie na kompensacji emisji gazów cieplarnianych (offsetach), a nie na rzeczywistych redukcjach emisji w całym cyklu życia produktu.
Ograniczenia obejmą również ogólne określenia środowiskowe, takie jak „ekologiczny”, „zielony” czy „przyjazny środowisku”, jeżeli producent nie będzie w stanie wykazać ich uzasadnienia poprzez odpowiednie, uznane dowody. Zakazane będzie także posługiwanie się oznakowaniami zrównoważonego rozwoju, które nie wynikają z certyfikowanego systemu lub nie zostały ustanowione przez właściwe organy publiczne.
Nowe przepisy obejmą również sytuacje, w których producent przedstawia wymagania prawne obowiązujące wszystkie produkty danej kategorii w Unii Europejskiej jako wyjątkową cechę swojej oferty.
Harmonogram zmian
Proces wdrażania nowych regulacji został rozłożony w czasie:
- 26 marca 2024 r. – wejście w życie dyrektywy (UE) 2024/825,
- 27 marca 2026 r. – termin przyjęcia przepisów krajowych wdrażających regulację,
- 27 września 2026 r. – rozpoczęcie stosowania nowych zasad we wszystkich państwach UE.
Producenci muszą zweryfikować komunikację
Dla firm oznacza to konieczność przeanalizowania wszystkich stosowanych obecnie deklaracji środowiskowych. Hasła takie jak „produkt neutralny klimatycznie dzięki kompensacji emisji” po wejściu nowych przepisów w życie będą traktowane jako nieuczciwa praktyka rynkowa – bez konieczności wykazywania, że w konkretnym przypadku konsument faktycznie został wprowadzony w błąd.
Szczególne znaczenie będzie miało odejście od ogólnych deklaracji marketingowych na rzecz komunikatów opartych na konkretnych, zweryfikowanych danych. Dyrektywa nie zakazuje informowania o efektach środowiskowych produktów, ale wymaga, aby takie informacje były precyzyjne, aktualne i możliwe do udokumentowania.
Dane zamiast ogólnych deklaracji
Producenci będą mogli wykorzystywać między innymi:
- Deklaracje środowiskowe produktu EPD typu III zgodne z EN 15804 – zawierające zweryfikowane przez niezależną stronę trzecią informacje o wpływie środowiskowym produktu w całym cyklu życia, w tym wskaźnik globalnego ocieplenia (GWP).
- Ślad węglowy produktu (CFP) zgodny z ISO 14067 – określający konkretną wartość emisji gazów cieplarnianych wyrażoną w kg CO₂e na jednostkę produktu.
- Strategie redukcji zgodne z ISO 14068-1:2023 – wskazujące na konieczność priorytetowego traktowania rzeczywistych redukcji emisji przed wykorzystaniem mechanizmów kompensacyjnych.
Same dane nie oznaczają jednak automatycznej zgody na stosowanie ogólnych haseł ekologicznych. Każdy komunikat nadal musi być odpowiednio ograniczony, zgodny z zakresem deklarowanych danych i pozbawiony ryzyka wprowadzenia odbiorcy w błąd.
Jak przygotować się do nowych wymagań?
Eksperci zalecają, aby producenci rozpoczęli przygotowania od audytu obecnej komunikacji środowiskowej. W pierwszej kolejności warto:
- przeanalizować wszystkie deklaracje dotyczące ekologii i klimatu w materiałach sprzedażowych,
- usunąć lub zmodyfikować hasła ogólne oraz oparte wyłącznie na kompensacji emisji,
- zidentyfikować produkty, dla których warto przygotować EPD lub obliczyć ślad węglowy,
- oprzeć przyszłą komunikację na konkretnych i zweryfikowanych danych.
Zmiany wynikające z dyrektywy (UE) 2024/825 oznaczają istotną zmianę podejścia do komunikacji środowiskowej. W miejsce szerokich deklaracji marketingowych coraz większą rolę będą odgrywać transparentne dane, niezależna weryfikacja oraz możliwość udokumentowania rzeczywistego wpływu produktu na środowisko.
źródło: epd.org.pl
