Dlaczego drewno szarzeje i czy oznacza to jego niszczenie?

Tak jak charakterystyczna rdza na stali corten może stanowić świadomy element nowoczesnej architektury, tak srebrzysta patyna podkreśla naturalny wygląd drewna. Pojawienie się szarego odcienia nie oznacza jednak, że materiał zaczyna się niszczyć. Jest to naturalny proces zachodzący pod wpływem słońca i warunków atmosferycznych.

Nowy taras lub elewacja z drewna początkowo zachwyca intensywną, naturalną barwą. Już po kilku miesiącach ekspozycji na promieniowanie słoneczne mogą jednak pojawić się pierwsze zmiany koloru. Skąd bierze się szarzenie drewna i kiedy rzeczywiście powinno wzbudzić niepokój?

Dlaczego drewno szarzeje?

Drewno stosowane na zewnątrz zmienia kolor przede wszystkim pod wpływem promieniowania UV, które oddziałuje na ligninę znajdującą się w jego powierzchniowej warstwie. Produkty tego procesu są stopniowo wymywane przez deszcz, a powierzchnia materiału z czasem przybiera charakterystyczny, szary odcień.

Na tempo i przebieg szarzenia wpływają również inne czynniki atmosferyczne, między innymi deszcz, wiatr oraz zmiany temperatury. Fragmenty mocniej nasłonecznione zwykle zmieniają kolor szybciej niż miejsca pozostające w cieniu. Z tego względu uzyskanie jednolitej patyny na całej elewacji lub tarasie może wymagać czasu.

Proces ten dotyczy zarówno drewna egzotycznego, jak i popularnych gatunków europejskich. Samo szarzenie nie jest oznaką biologicznego rozkładu materiału ani utraty jego właściwości użytkowych. Jest przede wszystkim zmianą zachodzącą w jego powierzchniowej warstwie.

Zmienia się wygląd, nie jakość drewna

Wielu inwestorów odbiera pierwsze oznaki szarzenia jako sygnał, że drewno zaczyna się psuć. W większości przypadków jest to jednak naturalna zmiana wyglądu, a nie pogorszenie parametrów technicznych czy odporności biologicznej materiału.

To jeden z najczęstszych mitów, z jakimi spotykamy się podczas rozmów z klientami. Szarzenie nie oznacza, że drewno się psuje. To reakcja na promieniowanie UV i warunki atmosferyczne. Można je porównać do procesu opalania się skóry pod wpływem słońca – zmienia się wygląd. Co więcej, wielu inwestorów oraz architektów świadomie czeka na pojawienie się srebrzystej patyny, ponieważ nadaje ona drewnu szlachetny i ponadczasowy charakter – wyjaśnia Darina Lazarova, ekspertka w zakresie tarasów i elewacji w JAF Polska.

Kiedy rzeczywiście warto zareagować?

Naturalną patynę należy odróżnić od zmian wynikających z nieprawidłowego montażu, długotrwałego zawilgocenia lub niewłaściwej eksploatacji konstrukcji.

Zalegająca woda, brak odpowiedniej wentylacji, niewłaściwie wykonana podkonstrukcja czy niedostatecznie zabezpieczone czoła desek mogą prowadzić do trwałych uszkodzeń materiału. Problemem nie jest wówczas samo szarzenie, lecz warunki sprzyjające rozwojowi grzybów i procesom gnilnym.

Niepokój powinny wzbudzić między innymi miejscowe zmiękczenie drewna, głębokie pęknięcia, odspajanie się materiału, nieprzyjemny zapach oraz widoczne ślady pleśni lub grzybów. Dlatego równie ważne jak wybór odpowiedniego gatunku drewna jest prawidłowe wykonanie całej konstrukcji i zapewnienie możliwości odprowadzania wody.

Zachować naturalny kolor czy pozwolić drewnu dojrzewać?

Sposób wykończenia drewnianej elewacji lub tarasu zależy przede wszystkim od oczekiwanego efektu wizualnego.

Osoby, którym zależy na utrzymaniu pierwotnej barwy drewna, powinny regularnie stosować pigmentowane oleje lub inne preparaty ograniczające wpływ promieniowania UV. Należy przy tym pamiętać, że zabezpieczenie powierzchni wymaga okresowego odnawiania zgodnie z zaleceniami producenta danego środka.

Inwestorzy ceniący naturalny charakter materiału mogą pozostawić drewno bez dodatkowego barwienia i pozwolić mu stopniowo pokrywać się srebrzystą patyną. Takie rozwiązanie od lat wykorzystywane jest zarówno w nowoczesnej architekturze mieszkaniowej, jak i w obiektach komercyjnych.

Coraz częściej wybierane są również produkty, które pozwalają uzyskać wygląd naturalnie spatynowanego drewna już bezpośrednio po montażu.

Szara elewacja bez czekania na naturalną patynę

Odpowiedzią na zainteresowanie elewacjami o wyglądzie naturalnie spatynowanego drewna są deski fabrycznie wykończone w srebrno-szarej kolorystyce. Jednym z takich rozwiązań jest Luna Arctic Layer firmy Lunawood.

Powierzchnia desek jest szczotkowana i pokryta szarym wykończeniem, które stopniowo zmienia się pod wpływem warunków atmosferycznych. W miejscach mocniej nasłonecznionych fabryczny kolor z czasem przechodzi w naturalną szarość termodrewna, natomiast fragmenty pozostające w cieniu dłużej zachowują pierwotny odcień.

Luna Arctic Layer charakteryzują się malowaną srebrno-szarą powierzchnią. Ich unikalną cechą jest zdolność adaptacji koloru do warunków atmosferycznych. Polega to na stopniowym blaknięciu w miejscach nasłonecznionych, przy jednoczesnym zachowaniu szarości w miejscach zacienionych. Deski wystawione na działanie słońca, wiatru, deszczu i gradu przemieniają srebrny odcień w naturalną szarość. Duża w tym zasługa szczotkowanego wykończenia, które zachowuje srebrzysty kolor w swoich nieregularnych zakamarkach. Od lat podkreślamy i edukujemy klientów, iż szarzenie jest wrodzoną cechą prawdziwego drewna, a nie wadą. Jest to idealne rozwiązanie dla tych, którzy szukają wysokiej jakości spatynowanej elewacji zaraz po montażu np. do domów w stylu nowoczesna stodoła – mówi Darina Lazarova, ekspert tarasów i elewacji z JAF Polska.

Deski Luna Arctic Layer mają 188 mm szerokości i są łączone na pióro i wpust, co ułatwia wykonanie jednolitej powierzchni elewacji. Zgodnie z informacjami producenta prawidłowo zamontowane deski nie wymagają regularnego odnawiania powłoki w celu zachowania szarej kolorystyki.

Wariant z profilem typu Z może być stosowany również we wnętrzach, pozwalając zachować spójność materiałową i wizualną pomiędzy elewacją a aranżacją budynku.

Luna Arctic jest fabrycznym sposobem wykończenia dostępnym w kilku profilach, między innymi Layer, SHP oraz Triple. JAF Polska jest przedstawicielem marki Lunawood.

Naturalny proces, a nie wada materiału

Szarzenie drewna jest naturalnym skutkiem oddziaływania promieniowania UV i warunków atmosferycznych. Samo pojawienie się srebrzystej patyny nie oznacza, że materiał traci jakość lub zaczyna się rozkładać.

Ostateczny wygląd tarasu lub elewacji zależy od decyzji inwestora. Drewno można regularnie zabezpieczać, aby jak najdłużej zachowywało pierwotną barwę, pozwolić mu naturalnie dojrzewać albo wybrać deski fabrycznie wykończone w szarej kolorystyce.

Niezależnie od wybranego rozwiązania kluczowe pozostają prawidłowy montaż, odpowiednia wentylacja konstrukcji oraz ochrona drewna przed długotrwałym zaleganiem wilgoci.

Więcej informacji: www.jaf-polska.pl