Przepisy dotyczące doboru szkła na balustrady

Zainteresowany? Poproś o ofertę!

W przeciwieństwie do polskiego prawa, niemieckie przepisy precyzyjnie określają rodzaj szkła, jaki może zostać wykorzystany w szklanej balustradzie, w zależności od rodzaju okuć wykorzystywanych do jej zamocowania oraz przeznaczenia samej instalacji.


Kwestia szklanych balustrad opisana została w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z jego zapisami, balustrada przy schodach, pochylniach, balkonach, ale także portfenetrach i loggiach nie może mieć elementów o ostrych zakończeniach, a sama konstrukcja powinna przenosić obciążenia poziome, opisane w normie PN-EN 1990:2004. Ponadto jej wysokość, a także wypełnienie, muszą gwarantować ochronę przed wypadnięciem. Co więcej, w przypadku szklanych elementów balustrady, zastosowany materiał musi charakteryzować się podwyższoną wytrzymałością na uderzenie i tłuc się na drobne, nieostre kawałki. Zgodnie z krajowymi regulacjami wymagania te spełniają trzy rodzaje szkła: hartowane, laminowane oraz hartowane laminowane. Choć treść rozporządzenia została zaktualizowana 1 stycznia 2018 roku, przepisy związane z balustradami nie uległy zmianom.

Metodologia, według której szkło płaskie powinno zostać zbadane, ujęta została w normie PN-EN 12600:2004. Norma ta określa, na jakie kawałki powinna rozpadać się szyba po uderzeniu wahadłem udarowym, aby zostać sklasyfikowana jako jeden z rodzajów szkła, a tych są trzy:

»
Typ A – szkło odprężone float (gdy na skutek uderzenia dochodzi do powstania licznych spękań w postaci fragmentów o ostrych krawędziach)

» Typ B – szkło laminowane (gdy na skutek uderzenia powstają liczne spękania, jednak pozostają one przyczepione do międzywarstwy)

» Typ C – szkło hartowane (uderzenie powoduje rozpad szkła na liczne, małe odłamki o nieostrych krawędziach).

Polskie przepisy jednak w żaden sposób nie rozróżniają, który rodzaj szkła będzie odpowiedni do instalacji mocowanych na zewnątrz budynku, na danej wysokości czy w konstrukcjach poddawanych określonym obciążeniom. Mowa jest jedynie o tzw. szkle bezpiecznym. Z powodu braku jasnych i precyzyjnych wytycznych, polscy wykonawcy dla zachowania bezpieczeństwa, często bazują w swojej codziennej pracy na regulacjach niemieckich, które są dużo dokładniejsze w tym zakresie.


Jak wyglądają regulacje niemieckie?


Jeszcze nie tak dawno na niemieckim rynku budowlanym obowiązywały tylko trzy dokumenty określające zasady techniczne w odniesieniu do sposobu mocowania oraz funkcji przeszklenia:

» przeszklenia mocowane liniowo – zasady opisane zostały w dokumencie TRLV, czyli Technische Regeln für Verwendung von linienförmig gelagerten Verglasungen

» przeszklenia mocowane punktowo – zasady opisane w dokumencie TRPV, czyli Technische Regeln für die Bemessung und Ausführung punktförmig gelagerter Verglasungen

» przeszklenia zabezpieczające przed wypadnięciem – zasady opisane w dokumencie TRAV, czyli Technische Regeln für die Verwendung von absturzsichernden Verglasungen (zasady techniczne dotyczące zastosowania przeszkleń zabezpieczających przed wypadnięciem)

Mając na uwadze powyższy podział, balustrady stosowane przy schodach, oknach, na tarasach oraz balkonach, loggiach i spocznikach, uznawane są za przeszklenia zabezpieczające przed wypadnięciem, które podlegają pod wymagania opisane w TRAV, ponieważ traktowane są jako duże płaszczyzny szklane, które także przenoszą obciążenia, a zatem pełnią funkcję konstrukcyjną.

Zasady te obowiązują niezależnie od tego, czy balustrada mocowana jest w budynku jedno, czy wielorodzinnym, biurowym czy też użyteczności publicznej. Natomiast o balustradach specjalnych, które charakteryzują się zwiększoną wytrzymałością na obciążenia, mowa jest wtedy, gdy zabezpieczają one obiekty ogólnodostępne dla tłumu, np. stadiony, sale koncertowe oraz sportowe, w tym także trybuny.

Dokument TRAV stanowi rozszerzenie dla pozostałych dwóch, czyli TRLV oraz TRPV i definiuje trzy kategorie przeszkleń zabezpieczających przed wypadnięciem:

» Kategoria A – pionowe przeszklenia mocowane liniowo bez poręczy lub rygla podokiennego;

» Kategoria B – balustrady szklane nośne mocowane liniowo na dolnej krawędzi w zaciskowej konstrukcji;

» Kategoria C – przeszklenia zabezpieczające przed wypadnięciem, których celem nie jest przenoszenie obciążeń poziomych, jednak w tym przypadku wyróżniane są jeszcze trzy podkategorie.


Kategoria konstrukcji a rodzaj szkła


Zgodnie z zaleceniami dokumentu TRAV, pojedyncze przeszklenia w ramach kategorii A powinny być wykonane ze szkła laminowanego VSG. Jeżeli jednak balustrada pełni funkcję powierzchni roboczej, tzn. narażona jest na bezpośrednie uderzenia, wykonana powinna być ze szkła VSG, hartowanego ESG lub laminowanego hartowanego. Ponadto TRAV określa także wskazaną grubość folii wykorzystywanej w laminacie (0,76 mm) oraz graniczne wielkości szklanej tafli. Z kolei szkło stosowane w balustradach z kategorii B powinno być laminowane lub hartowane, mieć kształt prostokąta i gładką powierzchnię. Nie może być także poddawane żadnym procesom obórki, które mogłyby je osłabić (jak np. emaliowanie) ani posiadać wycięć lub otworów innych niż te, które należy wykonać ze względu na okucia.

Najdokładniej określono jednak rodzaj szkła, który może zostać wykorzystany w balustradach z kategorii C, czyli chroniących przed wypadnięciem, które nie przenoszą obciążeń poziomych. Wymagania ogólne stanowią, że pojedyncze przeszklenia powinny być wykonane ze szkła laminowanego VSG lub ESG, gdyż narażone są na uszkodzenia mechaniczne. Natomiast balustrady mocowane liniowo wzdłuż dolnej krawędzi, muszą być dodatkowo chronione przed niezamierzonymi uderzeniami przez konstrukcję balustrady lub przyległe tafle. Warunek ten jest spełniony, jeśli odstęp pomiędzy poszczególnymi taflami nie przekracza 30 mm. Jeżeli jednak balustrada ze szkła laminowanego zamocowana została z pomocą okuć punktowych, ochrona krawędzi nie jest wymagana.

Ze względu na występujące w ramach kategorii C podgrupy, funkcjonują również dodatkowe wymagania szczegółowe, zgodnie z którymi przeszklenia z podkategorii C1 (czyli mocowane punktowo) powinny być wykonane z prostokątnych formatek szkła laminowanego o maksymalnej wysokości wynoszącej 1 m. Do ich montażu powinno stosować się okucia z okrągłymi talerzykami po obu stronach szkła, które od tafli oddziela specjalna podkładka. Mocowania muszą być wykonane ze stali nierdzewnej i charakteryzować się odpornością na obciążenia statyczne o wielkości minimum 2,8 kN. Co więcej, rotula musi być większa o przynajmniej 10 mm od średnicy otworów, zaś te powinny być oddalone od krawędzi szkła na odległość mieszczącą się w przedziale 80-250 mm.

Co więcej, dokument TRAV obejmuje także tabelę z wykazem szklanych tafli o potwierdzonej wytrzymałość na uderzenia. Uwzględnia ona informacje zarówno o kategorii przeszklenia, typie szyby, jej budowie, rodzaju podparcia, jak i wskazanych granicznych parametrach (szerokość oraz wysokość). W praktyce oznacza to, że jeżeli w projekcie wykorzystane zostanie szkło o dokładnie takich samych parametrach jak uwzględnione w wykazie, nie ma konieczność, by było ono badane na zgodność z normą.


Współczesne wymogi względem szklanych balustrad


Dokumenty TRLV, TRAV oraz TRPV funkcjonują obecnie raczej jako wskazówki projektowe, gdyż zostały opracowane na podstawie tzw. „zul-σ-KONZEPT”, czyli globalnego współczynnika bezpieczeństwa, co wiązało się z koniecznością przeprowadzania bardzo szczegółowych badań, a także posiadania specjalistycznej wiedzy. Obecnie najważniejsze wytyczne dotyczące montażu oraz produkcji przeszkleń zostały ujęte w serii norm DIM 18008, które są systematycznie wprowadzane od 2010 roku. Normy te zawierają wiele wytycznych ujętych już we wcześniejszych dokumentach i stanowią raczej ich rozszerzenie. W przypadku normy DIM-18008-4, która dotyczy właśnie szklanych balustrad ochronnych, wymagania co do stosowanego w projekcie szkła pozostały jednak bez zmian, podobnie jak wspominany już podział na trzy kategorie przeszkleń.

Balustrady a krajowa i europejska ocena techniczna


Szklane balustrady bardzo długo nie były objęte żadnym dokumentem, który w jasny i czytelny sposób precyzowałby sposób, w jaki tego typu konstrukcje mogą zostać dopuszczone na rynek. W konsekwencji producenci uzyskiwali dla nich rekomendacje techniczne, wydawane przez instytucje takie jak np. Instytut Techniki Budowlanej, aby w jakikolwiek sposób potwierdzić ich właściwości użytkowe. Powodem tej sytuacji był fakt, ze szklane balustrady nie zostały uwzględnione w załączniki do rozporządzenia CPR, a tym samym ich dopuszczanie do obrotu nie wymagało uzyskania ani europejskiej, ani krajowej oceny technicznej, nie było również możliwości przebadania ich na zgodność z normą. 

Sytuacja ta zmieniła się pod koniec roku 2016, kiedy to zdecydowano, że konieczne jest wydanie mandatu na opracowanie normy zharmonizowanej, dotyczącej właśnie balustrad całoszklanych. Choć początkowo zakładano, że okres przejściowy obowiązywać będzie przez rok, czyli do końca 2017 roku, czas ten został wydłużony do końca 2018 roku. Tym samym już wkrótce dopuszczenie balustrady na rynek, jak również okuć pozwalających na jej montaż, będzie wiązało się u uzyskaniem dla nich Deklaracji Właściwości Użytkowych.

Autor tekstu: Joanna Kamuda,
pełnomocnik Zarządu CDA Polska ds. Zakładowej Kontroli Produkcji

#balustrady_szklane, #szklo_bezpieczne, #okucia_szklane, #cda

Zainteresowany? Poproś o ofertę!



Przeszklona czerń

Przeszklona czerń

Szkło, podobnie jak czerń, znajdzie zastosowanie w...

Nierozłączki z Manhattanu

Nierozłączki z Manhattanu

Na brzegu East River wyłoniła się w ostatnim czasie...

Jak montować szkło z pomocą akcesoriów do struktur bezramowych?

Jak montować szkło z pomocą akcesoriów do struktur bezramowych?

Szklane ściany działowe mogą być mocowane z pomocą...

Przeszklony taras – pomysły na aranżację domowego balkonu

Przeszklony taras – pomysły na aranżację domowego balkonu

Niezależnie od tego, jaką ilością miejsca...

Test na strzelnicy szkła kuloodpornego Pilkington

Test na strzelnicy szkła kuloodpornego Pilkington

Wygląda jak zwykła szyba – gładka i przejrzysta....



» Więcej na subportalu szkło