Zabezpieczenie drzwi przed włamaniem – zamki i wkładki

Zainteresowany? Poproś o ofertę!

Jak ważny jest przemyślany zakup drzwi „antywłamaniowych”, starałem się uzmysłowić w artykule zatytułowanym „Antywłamaniowa manipulacja?”. Co jednak, jeśli nie chcemy kupować nowych drzwi, a zależy nam, aby zwiększyć odporność na włamanie tych aktualnie posiadanych?

Nieodzownym elementem każdych drzwi jest zamek, a w większości przypadków również i wkładka. Te dwa elementy są zresztą często mylone przez przeciętnego użytkownika. Choć ściśle ze sobą współpracują, powinny być rozróżniane jako dwa niezależne elementy, choć czasami zamki nie mają opcji wymiennej wkładki, a zamykamy je kluczem. Zamki zainstalowane w drzwiach mają za zadanie przeciwdziałać atakom siłowym, czyli próbom wyważenia drzwi, natomiast wkładki mają umożliwić uprawnionym użytkownikom (a nieuprawnionym uniemożliwić) odblokowanie zamków – najczęściej za pomocą klucza. Można powiedzieć, że wkładka jest newralgicznym punktem całej konstrukcji, gdyż wystarczy, że włamywacz (kasiarz) będzie bardziej subtelny i posłuży się wytrychami zamiast próby sforsowania drzwi, a może nas spotkać niemiła niespodzianka. Nie dość, że stracimy swoje mienie, to jeszcze możemy mieć problem z uzyskaniem odszkodowania od ubezpieczyciela, bo dojdzie to tzw. „białego włamania”, czyli włamywacz nie pozostawi po sobie śladów. 

Aby konsumenci mogli dokonać świadomego wyboru zamku i wkładki, powinni zwrócić uwagę na oznaczenia tychże elementów. Należy przy tym pamiętać, że zamki (najlepiej wielopunktowe), współpracują z zaczepami montowanymi w ościeżnicy, więc ich wymiana we własnym zakresie może być utrudniona. Z wymianą wkładkami powinno pójść zdecydowanie łatwiej. Abstrahując od rodzajów zamków i wkładek, przedstawimy ich klasyfikację, tak aby nikt nie zgubił się w gąszczu oznaczeń i by łatwiej było określić, czy zamek/wkładka spełni nasze oczekiwania i faktycznie podwyższy odporność drzwi na włamanie. 

Oczywiście i zamki i wkładki mają swoje klasy odporności na włamanie. Wkładka wydaje się pierwszym elementem ataku doświadczonego włamywacza. Sposoby jej pokonania to przede wszystkim rozwiercenie, manipulacja wytrychem i wyłamanie. Dwóm pierwszym przypadkom przeciwdziała odpowiednia konstrukcja wkładek (tarcze antyrozwierceniowe, odpowiednie użyte materiały, ilość kombinacji klucza czy też inne rozwiązania utrudniające życie kasiarzom. Za ochronę wkładki przed złamaniem odpowiada także odpowiedni szyld antywłamaniowy, który kupowany jest razem z klamką.

» Klasyfikacja wkładek bębenkowych do zamków

Cechy wkładek ustalane są i klasyfikowane w oparciu o normę PN-EN 1303:2007. Do oznaczania wkładek używany jest kod, którego każda pozycja oznacza inną grupę wymagań. Pozycji jest osiem, a dziewiąta, dodatkowa, określa klasyfikację wg KT/402/IMP/2014. 

Kolejność 
pozycji
Cechy wyrobuKlasa wyrobu
1Kategoria
użytkowania
Klasa 1: małe prawdopodobieństwo występowania niewłaściwego użytkowania
2TrwałośćKlasa 4: 25 000 cykli
Klasa 5: 50 000 cykli
Klasa 6: 100 000 cykli 
3Ciężar drzwiKlasa 0: brak wymagań
4Odporność
ogniowa
Klasa 0: nie dopuszczone do stosowania w drzwiach przeciwpożarowych i dymoszczelnych 
Klasa 1: odpowiednie do stosowania w drzwiach przeciwpożarowych i dymoszczelnych pod warunkiem pozytywnej oceny udziału wkładki bębenkowej w odporności ogniowej określonych zestawów drzwiowych przeciwpożarowych/dymoszczelnych
5BezpieczeństwoKlasa 0: brak wymagań
6Odporność na 
korozję i temperaturę
Klasa 0: brak wymagań dotyczących odporności na korozję, brak wymagań dotyczących temperatury
Klasa A: wysoka odporność na korozję, brak wymagań dotyczących temperatury
Klasa B: brak wymagań dotyczących odporności na korozję, wymaganie dotyczące temperatury: od -20ºC do +80ºC
Klasa C: wysoka odporność na korozję, wymaganie dotyczące temperatury: od -20ºC do +80ºC
7Zabezpieczenie kodu Sześć klas zabezpieczenia zgodnie z Tabelą 9 normy PN-EN 1303:2007
Klasa 1 – bardzo niskie - Klasa 6 – bardzo wysokie
8Odporność na atakKlasa 0: brak odporności na wiercenie i na atak mechaniczny 
Klasa 1: 3/5 minutowa odporność na wiercenie, odporność na atak zgodnie z Tabelą 10 normy PN-EN 1303:2007
Klasa 2: 5/10 minutowa odporność na wiercenie, odporność na atak mechaniczny zgodnie z Tabelą 10 normy PN-EN 1303:2007
9Odporność na włamanie wg Instytutu Mechaniki Precyzyjnej KT/402/IMP/2014Klasa T: niska
Klasa A: niska 
Klasa B: średnia
Klasa C: wysoka

W kontekście odporności na włamanie swoją uwagę powinniśmy skupić na trzech ostatnich punktach. Punkt 7 mówi o zabezpieczeniu kodu klucza. Wyodrębniono w nim sześć klas zabezpieczenia informacji zakodowanej w kluczu – im klasa wyższa, tym lepiej.

KlasaMinimalna liczba kombinacjiMinimalna liczba ruchomych zastawekMaksymalna liczba jednakowych stopni (%)Kod otwierający na kluczuDziałanie mechanizmu zabezpieczającego; wartości przed i po rozpoczęciu badania (Nm)Odporność na moment obrotowy (Nm)
11002100Tak1,5 (1)2,5
2300370Tak1,5 (1)5
315000560Nie1,5 (1)15
430000560Nie1,5 (2)15
550000660Nie1,5 (2)15
6100000650Nie1,5 (2)15

8 punkt pokazuje nam, jak wytrzymała mechanicznie jest nasza wkładka. Są trzy klasy – im wyższa, tym odporniejszy zamek. 

KlasaOdporność na wiercenie (w minutach)Odporność na atak przecinakiem (ilość uderzeń)Odporność na ukręcenie (liczba skręceń)Odporność na wyrwanie z siłą 15 kN (w minutach)Odporność na moment obrotowy (w Nm)
01
13 – 53020320
25 – 104030530

Choć punkt 9 dziewiąty nie odnosi się do PN-EN 1303:2007, a do starszej normy, to jednostki certyfikujące wciąż posługują się tą klasyfikacją odporności zamków na włamanie i dodają jako dodatkowy wyznacznik w certyfikacie danego produktu. 

KlasaMinimalna liczba kombinacjiMinimalna liczba ruchomych zastawekMaksymalna ilość jednakowych stopni (%)Odporność na przewiercenie, przepiłowanie, ścięcie (w minutach)Działanie mechanizmu zabezpieczającego (sprawdzenie możliwości otwarcia kluczem z innym jednym nacięciem – siła w Nm)Odporność na moment obrotowy (Nm)
T300005601,54
A300005601,54
B3000056031,510
C6000066061,525

Przejdźmy teraz do klasyfikacji zamków. Ich badania prowadzone są w oparciu o normy PN-EN 12209:2005 (zamki jednopunktowe) oraz prEN 15685:2009 (zamki wielopunktowe) i obejmują bardzo szeroki zakres zastosowania, co mogą Państwo zobaczyć na zamieszczonych poniżej tabelach.

» Klasyfikacja zamków drzwiowych jednopunktowych

Kolejność 
pozycji
Cechy wyrobuKlasa wyrobu
1
Kategoria
użytkowania
Klasa 1: lekkie warunki eksploatacji (domy, mieszkania prywatne) 
Klasa 2: umiarkowane warunki eksploatacji (biura z ograniczonym dostępem publicznym) 
Klasa 3: ciężkie warunki eksploatacji (budynki publiczne)
2Trwałość i obciążenie zapadkiKlasa A: 50 000 cykli, bez obciążenia zapadki 
Klasa B: 100 000 cykli, bez obciążenia zapadki 
Klasa C: 200 000 cykli, bez obciążenia zapadki 
Klasa F: 50 000 cykli, obciążenie zapadki siłą 10 N 
Klasa G: 100 000 cykli, obciążenie zapadki siłą 10 N 
Klasa H: 200 000 cykli, obciążenie zapadki siłą 10 N 
Klasa L: 100 000 cykli, obciążenie zapadki siłą 25 N 
Klasa M: 200 000 cykli, obciążenie zapadki siłą 25 N 
Klasa R: 100 000 cykli, obciążenie zapadki siłą 50 N 
Klasa S: 200 000 cykli, obciążenie zapadki siłą 50 N 
Klasa W: 100 000 cykli, obciążenie zapadki siłą 120 N 
Klasa X: 200 000 cykli, obciążenie zapadki siłą 120 N
3Ciężar drzwi i siła zamykającaKlasa 1: drzwi do 100 kg, siła zamykająca do 50 N 
Klasa 2: drzwi do 200 kg, siła zamykająca do 50 N 
Klasa 3: drzwi powyżej 200 kg, siła zamykająca do 50 N 
Klasa 4: drzwi do 100 kg, siła zamykająca do 25 N 
Klasa 5: drzwi do 200 kg, siła zamykająca do 25 N 
Klasa 6: drzwi powyżej 200 kg, siła zamykająca do 25 N 
Klasa 7: drzwi do 100 kg, siła zamykająca do 15 N 
Klasa 8: drzwi do 200 kg, siła zamykająca do 15 N 
Klasa 9: drzwi powyżej 200 kg, siła zamykająca do 15 N
4Odporność
ogniowa
Klasa 0: nie dopuszczone do stosowania w drzwiach przeciwpożarowych i dymoszczelnych 
Klasa 1: odpowiednie do stosowania w drzwiach przeciwpożarowych i dymoszczelnych pod warunkiem pozytywnej oceny udziału zamków w odporności ogniowej określonych zestawów drzwiowych przeciwpożarowych
5BezpieczeństwoKlasa 0: brak wymagań dotyczących bezpieczeństwa
6Odporność na 
korozję i temperaturę
Klasa 0: odporność nieokreślona, brak wymagań temperaturowych 
Klasa A: niska odporność, brak wymagań temperaturowych 
Klasa B: średnia odporność, brak wymagań temperaturowych 
Klasa C: wysoka odporność, brak wymagań temperaturowych 
Klasa D: bardzo wysoka odporność, brak wymagań temperaturowych 
Klasa E: średnia odporność, temperatura od -20ºC do +80ºC 
Klasa F: wysoka odporność, temperatura od -20ºC do +80ºC 
Klasa G: bardzo wysoka odporność, temperatura od -20ºC do +80ºC
7Zabezpieczenie i odporność na wiercenieKlasa 1: minimalne zabezpieczenie, bez odporności na wiercenie 
Klasa 2: niskie zabezpieczenie, bez odporności na wiercenie 
Klasa 3: średnie zabezpieczenie, bez odporności na wiercenie 
Klasa 4: wysokie zabezpieczenie, bez odporności na wiercenie 
Klasa 5: wysokie zabezpieczenie, odporny na wiercenie 
Klasa 6: bardzo wysokie zabezpieczenie, bez odporności na wiercenie 
Klasa 7: bardzo wysokie zabezpieczenie, odporny na wiercenie
8Zakres stosowania zamkówKlasa A: wpuszczany, nieograniczone zastosowanie 
Klasa B: wpuszczany, drzwi rozwierane 
Klasa C: wpuszczany, drzwi przesuwne 
Klasa D: wierzchni, nieograniczone zastosowanie 
Klasa E: wierzchni, drzwi rozwierane 
Klasa F: wierzchni, drzwi przesuwne 
Klasa G: rurowy, nieograniczone zastosowanie 
Klasa H: wpuszczany, drzwi rozwierane, zamek podparty 
Klasa J: wierzchni, drzwi rozwierane, uruchamiane do wewnątrz 
Klasa K: wpuszczany, drzwi rozwierane, zamki zamykane od wewnątrz 
Klasa L: wpuszczany, drzwi przesuwne, zamykany od wewnątrz 
Klasa M: wierzchni, drzwi rozwierane, zamykany od wewnątrz 
Klasa N: wierzchni, drzwi przesuwne, zamykany od wewnątrz 
Klasa P: wpuszczany, drzwi rozwierane, zamek podparty, zamykany od wewnątrz 
Klasa R: wierzchni, drzwi rozwierane i uruchamiane do wewnątrz, zamykany od wewnątrz
9Sposób uruchamiania i ryglowaniaKlasa 0: brak zastosowania 
Klasa A: na wkładkę bębenkową, ryglowanie ręczne 
Klasa B: na wkładkę bębenkową, ryglowanie automatyczne 
Klasa C: na wkładkę bębenkową, ryglowanie ręczne z zamknięciem pośrednim 
Klasa D: zastawkowy, ryglowanie ręczne 
Klasa E: zastawkowy, ryglowanie automatyczne 
Klasa F: zastawkowy, ryglowanie ręczne z zamknięciem pośrednim 
Klasa G: bez klucza, ryglowanie ręczne 
Klasa H: zasuwkowy bez klucza, ryglowanie automatyczne
10Typ działania trzpienia obrotowegoKlasa 0: bez orzecha 
Klasa 1: współpracujący z gałką lub klamką ze sprężyną 
Klasa 2: współpracujący z klamką bez sprężyny 
Klasa 3: współpracujący z klamką bez sprężyny, mocno obciążoną 
Klasa 4: współpracujący z klamką bez sprężyny, mocno obciążoną, określoną przez producenta
11Identyfikacja kluczaKlasa 0: brak wymagań 
Klasa A: minimum 3 elementy zastawkowe 
Klasa B: minimum 5 elementów zastawkowych 
Klasa C: minimum 5 elementów zastawkowych, rozszerzona liczba rzeczywistych kombinacji 
Klasa D: minimum 6 elementów zastawkowych 
Klasa E: minimum 6 elementów zastawkowych, rozszerzona liczba rzeczywistych kombinacji 
Klasa F: minimum 7 elementów zastawkowych 
Klasa G: minimum 7 elementów zastawkowych, rozszerzona liczba rzeczywistych kombinacji 
Klasa H: minimum 8 elementów zastawkowych, rozszerzona liczba rzeczywistych kombinacji

» Klasyfikacja zamków drzwiowych wielopunktowych

Kolejność 
pozycji
Cechy wyrobuKlasa wyrobu
1Kategoria
użytkowania
Klasa 1: lekkie warunki eksploatacji (domy, mieszkania prywatne)
Klasa 2: umiarkowane warunki eksploatacji (biura z ograniczonym dostępem publicznym)
Klasa 3: ciężkie warunki eksploatacji (budynki publiczne)
2TrwałośćKlasa A: 50 000 cykli, bez obciążenia zapadki 
Klasa B: 100 000 cykli, bez obciążenia zapadki
Klasa C: 200 000 cykli, bez obciążenia zapadki 
Klasa D: 500 000 cykli, bez obciążenia zapadki 
Klasa L: 100 000 cykli, obciążenie zapadki siłą 25 N 
Klasa M: 200 000 cykli, obciążenie zapadki siłą 25 N 
Klasa N: 500 000 cykli, obciążenie zapadki siłą 25 N 
Klasa W: 100 000 cykli, obciążenie zapadki siłą 120 N
Klasa X: 200 000 cykli, obciążenie zapadki siłą 120 N 
Klasa Z: 500 000 cykli, obciążenie zapadki siłą 120 N
3Ciężar drzwi i siła zamykającaKlasa 0: zamki bez zapadki
Klasa 1: drzwi do 100 kg, siła zamykająca do 50 N
Klasa 2: drzwi do 200 kg, siła zamykająca do 50 N 
Klasa 3: drzwi powyżej 200 kg, siła zamykająca do 50 N
Klasa 4: drzwi do 100 kg, siła zamykająca do 25 N 
Klasa 5: drzwi do 200 kg, siła zamykająca do 25 N 
Klasa 6: drzwi powyżej 200 kg, siła zamykająca do 25 N 
Klasa 7: drzwi do 100 kg, siła zamykająca do 15 N
Klasa 8: drzwi do 200 kg, siła zamykająca do 15 N 
Klasa 9: drzwi powyżej 200 kg, siła zamykająca do 15 N
4Odporność
ogniowa
Klasa 0: nie dopuszczone do stosowania w drzwiach przeciwpożarowych i dymoszczelnych
Klasa A: odpowiednie do stosowania w drzwiach dymoszczelnych wg wymagań z Załącznika A normy prEN 15685
Klasa B: odpowiednie do stosowania w drzwiach przeciwpożarowych i dymoszczelnych wg wymagań z normy EN 1634-1
5Identyfikacja kluczaKlasa 0: brak wymagań 
Klasa A: minimum 3 elementy zastawkowe 
Klasa B: minimum 5 elementów zastawkowych
Klasa C: minimum 5 elementów zastawkowych, rozszerzona liczba rzeczywistych kombinacji
Klasa D: minimum 6 elementów zastawkowych 
Klasa E: minimum 6 elementów zastawkowych, rozszerzona liczba rzeczywistych kombinacji
Klasa F: minimum 7 elementów zastawkowych 
Klasa G: minimum 7 elementów zastawkowych, rozszerzona liczba rzeczywistych kombinacji 
Klasa H: minimum 8 elementów zastawkowych, rozszerzona liczba rzeczywistych kombinacji
6Odporność na 
korozję i temperaturę
Klasa 0: odporność nieokreślona, brak wymagań temperaturowych 
Klasa A: niska odporność, brak wymagań temperaturowych
Klasa B: średnia odporność, brak wymagań temperaturowych 
Klasa C: wysoka odporność, brak wymagań temperaturowych 
Klasa D: bardzo wysoka odporność, brak wymagań temperaturowych
Klasa E: średnia odporność, temperatura od -25ºC do +70ºC 
Klasa F: wysoka odporność, temperatura od -25ºC do +70ºC 
Klasa G: bardzo wysoka odporność, temperatura od -25ºC do +70ºC
7Zabezpieczenie i odporność na wiercenieKlasa 0: brak wymagań
Klasa 3: średnie zabezpieczenie, bez odporności na wiercenie
Klasa 4: wysokie zabezpieczenie, bez odporności na wiercenie
Klasa 5: wysokie zabezpieczenie, odporny na wiercenie 
Klasa 6: bardzo wysokie zabezpieczenie, bez odporności na wiercenie
Klasa 7: bardzo wysokie zabezpieczenie, odporny na wiercenie
8Zabezpieczenie punktów ryglującychKlasa 0: brak wymagań
Klasa 1: minimalne zabezpieczenie, bez odporności na wiercenie
Klasa 2: niskie zabezpieczenie, bez odporności na wiercenie 
Klasa 3: średnie zabezpieczenie, bez odporności na wiercenie
Klasa 4: wysokie zabezpieczenie, bez odporności na wiercenie 
Klasa 5: wysokie zabezpieczenie, odporny na wiercenie
Klasa 6: bardzo wysokie zabezpieczenie, bez odporności na wiercenie
Klasa 7: bardzo wysokie zabezpieczenie, odporny na wiercenie
9Punkty dociskuKlasa 0: brak wymagań dotyczących siły dociskającej 
Klasa 1: siła dociskająca 10 N 
Klasa 2: siła dociskająca 25 N 
Klasa 3: siła dociskająca 50 N 
Klasa 4: siła dociskająca 120 N

Dużo informacji, prawda? Nie musimy jednak przywiązywać uwagi do wszystkich punktów. Podobnie jak w przypadku wkładek, tak i tu zawężamy uwagę jedynie do punktów określających cechy związane z odpornością na włamanie. Wędrujemy zatem szybko do podpunktu siódmego, który mówi nam o poziomie zabezpieczenia i odporności zamka na przewiercenie. Jest siedem klas opisanych cyframi – im wyższą opisany jest nasz zamek, tym lepiej. W przypadku zamków wielopunktowych powinniśmy spojrzeć też na punkt kolejny, ósmy – zabezpieczenie punktów ryglujących. Teraz przeskakujemy do punktu jedenastego, a w przypadku zamków wielopunktowych – do piątego, gdzie odnajdujemy informacje o identyfikacji klucza. Klasyfikacja opisana literami – O, A, B, C, D, E, F, G, H – określa minimalną liczbę zastawek. Najniższa z nich (opisana jako O) nie stawia żadnych wymagań pod tym względem, najwyższa zaś (H) wymaga przynajmniej ośmiu zastawek.

W kwestii klasyfikacji na takim etapie możemy zakończyć, choć oczywiście można byłoby temat rozwlec do pokaźnych rozmiarów, ale jaki pożytek byłby wtedy z takiego, nieczytelnego poradnika? Nie ująłem też w nim klasyfikacji rozwiązań elektromechanicznych, ale skoro to poradnik, jak mniejszym kosztem usprawnić swoje drzwi, to zgłębianie takich, inteligentnych rozwiązań jest tematem na osobny, inny artykuł. Poza wymianą zamka i wkładki, możemy także zainwestować w dodatkowe akcesoria, jak łańcuchy do drzwi, które pozwalają na kontrolowane otworzenie drzwi w celu np. odebrania przesyłki, zamki z zapornicą, czyli tzw. łańcuchem sztywnym, blachy zabezpieczające do zamków nawierzchniowych czy szyldy zabezpieczające wkładkę. Rozwiązań jest wiele, dlatego zawsze dobrze jest poprzeć wybór wcześniejszą analizą dostępnych na rynku rozwiązań lub skorzystać z pomocy eksperta w tym zakresie. 

źródła: www.imp.edu.pl, iseo.pl, www.jakkupowac.pl



Zainteresowany? Poproś o ofertę!



Co daje stosowanie central panelowych?

Co daje stosowanie central panelowych?

System oddymiania musi być każdorazowo dostosowany do...

HS-Master – napęd do drzwi i okien podnoszono-przesuwnych od G-U

HS-Master – napęd do drzwi i okien podnoszono-przesuwnych od G-U

W latach 50-tych firma G-U wprowadziła na rynek system...

Nowoczesny śródmiejski biurowiec – Nowy Świat 2.0

Nowoczesny śródmiejski biurowiec – Nowy Świat 2.0

Na wąskim przesmyku pomiędzy majestatycznym gmachem...

Aluminiowe systemy przeciwpożarowe

Aluminiowe systemy przeciwpożarowe

Aby zapewnić odpowiednie warunki ewakuacji i wydzielić...

Inoutic zainaugurował cykl konferencji dla architektów

Inoutic zainaugurował cykl konferencji dla architektów

Wykład o fizyce budowli w dobie budownictwa...



» Więcej na subportalu dostawcy, akcesoria